You are currently browsing the category archive for the ‘poglądy’ category.

 

Zaba+w+blocie1.jpg

 

    Jedzie, jedzie sobie samochód, kierowany sztuczną inteligencją AI. Jedzie sobie, jedzie i w swojej sztucznej duszy pogwizduje, bo pogoda piękna, droga sucha, każdy kierowca lubi muzykę podczas jazdy. W środku siedzi sobie tata z synami, jadą na ryby albo na wycieczkę w góry. Tymczasem chodnikiem idzie mamusia z małym dzieciątkiem.

    Nagle trrrach! Pęka opona! Albo nie, AI się zamyślił. O czym? O elektrycznej owcy się zamyślił AI i go to pochłonęło. Albo nie. AI w środku miał drobny bug. Albo nie, nie miało buga, sytuacja na drodze po prostu była tak wyjątkowa, że AI nie umiała właściwie w tej jednej sytuacji, w tej jednej na miliard, zareagować jak należy. I mamy poślizg. AI gorączkowo sensorami omiata otoczenie, jeszcze 3 milisekundy i albo tata z synami nigdy już nie dojada na ryby albo mamusia z dzieciątkiem zostanie wgnieciona w ścinane. Co robić?

    To co powyżej opisałem, to tak zwany trolley problem, zagadnienie abstrakcyjne z dziedziny etyki, które gwałtownie kilka lat temu uzyskało wpierw z powodów publicystycznych a obecnie z coraz bardziej praktycznych, pewną uwagę. Co prawda sam problem może nie jest bardzo praktyczny – zanim samochód kierowany AI wpadnie w poślizg, musi dojść do całej masy zdarzeń, których wykluczaniem zajmą się inżynierowie w pierwszym rządzie: a więc samochód taki nie będzie łamał przepisów, będzie miał zawsze właściwy bieg wchodząc w zakręt, będzie miał optymalną mieszankę i moc chwilową silnika, będzie zawsze miał dostosowaną prędkość do warunków jazdy, włączone światła, sprawne migacze i tysiąc innych okoliczności będzie w stanie optymalnym zanim dojdzie raz na miliard razy, do zbiegu okoliczności który umożliwi powstanie poślizgu i potencjalnie wypadku drogowego. Inżynierowie w pierwszej kolejności rozwiążą te problemy techniczne związane z optymalnym sposobem kierowania autem, a problemy etyczne z rodzaju nierozwiązywalnych dylematów typu trolley problems będą rzadkimi przypadkami. Jednak…
     W historyjce powyżej końcu AI wybrał którąś z obu złych, alternatyw. Ktoś zginął. Kto?

    Producenci samochodów nie mają tu żadnego wyboru. Już dziś, kiedy samochody AI są dosyć egzotycznym mimo wszystko wynalazkiem, nowinką techniczną, już dziś ich wybór jest określony. Samochód taki będzie zawsze i bezwzględnie chronił pasażerów a nie pieszych czy innych uczestników ruchu drogowego. Nikt i nigdy nie dokona innego wyboru, bo to pasażerowie a nie pieszy sa klientami firm produkujących auta. Nawet bez AI można by sobie wyobrazić całkiem zwykły samochód, Fiat 126P wyposażony w radar z przodu, który, kiedy stwierdzi że przed maską znajduje się człowiek, kieruje samochód 90 stopni w bok, bez względu nam to co tam jest – ściana, słup, czy inne auto. Nikt jednak nigdy takiego rozwiązania nie wprowadził, bo jak to? Kierowca mógłby doznać urazów, a nawet zginąć w takim wypadku, kosztem pieszego? Kto kupiłby taki samochód? Nawet obowiązkowych alkomatów nie udało sie wprowadzić, a Korwin-Mikke symbolicznie spalił się oblewając się benzyną (i to kilka razy!) w proteście przeciwko używaniu pasów podczas jazdy. Tak samo jest w wypadku samochodów kierowanych przez AI. Producenci aut, tak naprawdę nie mają tu żadnego wyboru, tym bardziej że tego typu auta, przynajmniej na początku, będą raczej luksusem, będą dedykowane na rynek premium, rynek bogatych ludzi.

    Co Ci ludzie kupią w pakiecie? Supernowoczesny design, piękny kolor maski, luksusowe wyposażenie i superkomputer pod maska, ale także AI wraz z zapewnieniem że będzie ich ona chronić, oraz odpowiednią licencję zabraniająca deasemblacji kodu AI oraz modyfikowania w sposób nieautoryzowany jej działania. Zupełnie jak właściciel ( są tacy co tak o sobie myślą! )  Windows ;-)
     Czy kierowca może odpowiadać za to że samochód AI go chronił? To nie jest jego decyzja! Jeśli zatem zginęła mama z dzieciątkiem a tata z synami przeżyli wypadek z początku wpisu, to nie sa niczemu winni. „Hola!” – krzyknie tu jednak prokurator Ziober – „mamusia z dzieciątkiem była znajomą mojego sąsiada! ABW – dawać mi tu AI na warsztat.” a na boku dodaje – „Dajcie mi AI a paragraf sam znajdę!” I tu zaczyna sie bardzo zabawna sprawa. Kierowca nie może odpowiadać za poczynania AI zainstalowanej w aucie, bowiem on jest tylko kompletnie nieświadomym użytkownikiem właściwie już nie rzeczy – samochodu, a usługi, usługi wożenia go autem przez oprogramowanie zgodnie z postanowieniami licencji producenta. Czy zatem winny jest producent? Kto to wie? Prokurator Ziobro już, już pochyla sie nad maską samochodu, AI w środku aż zwija się w sobie, uruchamiając garbage collector by zwolnić choć kilka megabajtów. W lewej ręce Ziobra błyszczy klucz dynamometryczny w prawej olejarka – czy będzie wymuszał zeznania za pomocą polewania lodowatym olejem po filtrach ściskanych kluczem? Wtem rozlega się gromkie „Stop!” – do akcji wkracza prawnik koncernu samochodowego: „Ziobrze – nie wolno Ci gmerać pod maską, zaś straszenie AI jest działaniem szkodliwym dla interesów Korporacji” tu prawnik doda – „partia sama przecież popierała CETA, SRETA, PYTA i CIPA – a wszystkie te umowy sygnowane przez rząd USA (USA!) chronią własność intelektualna i każą Ci zdać się na analizy eksperckie do których prawo, z uwagi na tajemnice kodu oprogramowania, ma tylko producent urządzenia i osobisty ojciec AI” – po czym kładąc rękę na masce oszalałej ze strachu AI czule doda szeptem – „ććć, ććć już dobrze moja maleńka, dziadek adwokat jest przy tobie!
      Jak to zatem będzie? Bo mamuśka przeżyła ale dzieciątko ginęło i co teraz? Czy AI ma być skazana na przepięcie na krześle elektrycznym? Kpiny. Pozostaje odszkodowanie. Mamuśce zapłacimy – za dziecko – w zależności od 4.3 $ do kilku milionów dolarów w zależności od przebiegu śledztwa, kraju i warunków ugody prawnej.
     Dokonajmy częściowego podsumowania: kierowca nie odpowiada za błąd AI, błąd trzeba dowieść, AI nie da sie ukarać prawnie np. karą śmierci czy więzienia, czyli jedynym, potencjalnym skutkiem kiedy już ktoś zdoła wygrać z koncernem w sądzie, będzie odszkodowanie czy ugoda prawna. Należy zatem sądzić ze kwoty te będą częścią pakietu który będzie wliczany w koszt auta, lub będzie częścią procedury homologacyjnej i będzie musiał być rezerwowany przez koncerny samochodowe na wypadek ponoszenia odpowiedzialności. Potencjalnej. W której od teoretycznej odpowiedzialności, poprzez sztuczki prawne do wypłat może być daleka droga. I w której kluczowym elementem będą zespoły eksperckie analizujące poprawność kodu, który nie będzie dostępny publicznie. Słabo to wygląda…
     Jeśli zatem dziś kupuje się samochód i jego wyposażenie, w przyszłości będzie się kupowało samochód, jego wyposażenie i ubezpieczenie powodujące de facto zwolnienie z odpowiedzialności prawnej za szkody wyrządzone z użyciem usługi związanej z kierowcą AI. I będzie to coraz powszechniejsza sytuacja, tak jak coraz powszechniejsze będzie użycie AI w życiu codziennym – w pociągach, samochodach, samolotach, w komputerach, w medycynie, w obsłudze masowej. Kto widzi w tym początek idylli niech może dla próby zechce skontaktować się z serwisem Google jak ma problem ;-) Większe szanse będzie miał jak będzie pisał na Berdyczów…

    No i teraz jakiś mądrala powie: „Ale, ale! Przecież AI jest lepsza niż ludzie w tych zadaniach w których udaje się już ja zastosować. Myli się mniej. I nawet jeśli na początku będzie mylić się w 1% przypadków, to w dłuższej perspektywie…” Czy w ubiegłych stuleciach ktoś nie narzekał: parowóz będzie jechał nawet gdy na drodze stanie człowiek, podczas gdy wóz konny, stanie, bo koń nie rozjedzie człowieka nawet jak woźnica pijany… Po pierwsze zwrot „w dłuższej perspektywie”: rozwiązania wprowadza się już dziś, a nie w dłuższej perspektywie. Nalezy o tym pamiętać. Wolałbym by ta perspektywa poprawy działania to było kilka godzin a nie kilka lat. Ale co chyba ważniejsze wołałbym by producent AI ponosił odpowiedzialność, tak jak obecnie producent auta ponosi odpowiedzialność za błędy techniczno/projektowe w jego układzie hamulcowym. Na rynku oprogramowania bynajmniej nie jest to standard! To właściwie nieznane rozwiązanie prawne! A prognozy sa pesymistyczne w tym zakresie – analizy stwierdzają że w przyszłości większość firm będzie zorganizowanych jak firmy produkujące oprogramowanie. I tak będzie tez wyglądała w coraz większym zakresie praca ludzka – będzie tak czy inaczej coraz bardziej podobna do pracy programisty. Czy rozwiązania prawne tez będą coraz bardziej podobne? To wizja prawdziwej dystopii…
     Niedawno okazało się, że to co bierzemy za cud techniki ma całkiem wyraźne ograniczenia, zaś zdumiewająco proste i zdawałoby się niewinne zmiany, potrafią obecnej AI i to tej spod znaku najlepszych, całkowicie popsuć działanie. Na drodze będzie to wyglądać jakby raz na milion godzin jazdy AI popełniała błąd. I nie jest to błąd wynikający z przypadku, a z samej istoty ograniczeń w jej działaniu. Świat jest po prostu zbyt złożony by objąć go istniejącą technologią w pełni. Człowiek także się myli. I ponosi za to odpowiedzialność. Czy producenci będą te informację ujawniać, poprawiać działanie systemów i płacić? Czy też postąpią jak Volgsvagen w sprawie emisji spalin?

    Czy to jest wpis o głupocie AI? O tym że AI to ZŁO? Czy jestem AI Luddystą? Broń boże. Ten wpis jest o tym, że ludzie podejmując swoje decyzje – że nie będzie kasjera tylko AI, że nie będzie kierowcy tylko AI, że nie będzie ochroniarza tylko karabin maszynowy sterowany przez AI, będą w coraz większym stopniu brać pod uwagę nie tylko fakt że AI pracuje 24 na dobę bez praw pracowniczych, szybciej, taniej i często efektywniej. Będą brali pod uwagę, także i to że jej błędy nie będą w prosty i oczywisty sposób prowadzić do bezpośredniej odpowiedzialności karnej czy być może finansowej, osoby korzystającej z działania AI.
     Jakże wygodnym mechanizmem jest zrzucanie winy za wszelkie machloje na „wolny rynek tak chciał”. Za chwilę będziemy słyszeć: „AI popełniła błąd, ale ludzie także je czynią, nic nowego” Tyle że ludzie ponoszą odpowiedzialność, a AI – słusznie – nie. Producenci AI robią wszystko by i im się upiekło. Stąd wróże w tej dystopii czasy kiedy wszystko działa lepiej, prościej, bezpieczniej i piękniej, w 99% wypadków a w pozostałym 1% – nic nie można z tym zrobić, a ten komu urwało rękę, cóż, ma pecha. 1% w czasach supermasowej i kompletnie homogenicznej obsługi to nie jest mało…

Reklamy
konik-pasek.jpg
Nec spe nec metu

 
 

Miałeś!
Miałeś!
Jeszcze wczoraj!
Miałeś wczoraj wielki plan.

Dzisiaj!
Dzisiaj
Nic już nie masz,
oprócz tych na dupie ran.

Jak puste sa nadzieje,
Jak szybko mija czas.
Pan Bóg się z planów śmieje.
Nieważne o co grasz!

Wczoraj!
Wczoraj!
Jeszcze wczoraj!
Słońce w dłoni, życia król.

Dzisiaj!
Dzisiaj!
Co zostało?
Tylko tępy duszy ból.

Już lepiej skacz na oślep.
Już lepiej śmiej się w twarz.
Ni strachu ni nadziei!
Nieważne  o co grasz!

Autor wiersza proponuje

melorecytować go tego oto utworu.

drewno-pasek.jpg

Media donoszą: „Rekord na 18. urodziny Międzynarodowych Targów Książki w Krakowie! Tego można było się spodziewać. 18. edycję Międzynarodowych Targów Książki w Krakowie (23-26 października) według szacunkowych danych odwiedziło niemal 60 tysięcy osób – to kolejny rekord frekwencji dla jednego z najważniejszych wydarzeń kulturalnych w naszym kraju. […] Edycja, którą na przekór wynikom badań czytelnictwa odwiedziło przez 4 dni niemal 60 tys. osób (w zeszłym roku 40 tys.)! „

    Ostatnio w radio usłyszałem że wprowadzenie darmowego podręcznika do szkoły, czyli w pewnym sensie położenie kresu patologii która polegała na wymianie programów szkolnych raz na rok w celu wymuszenia zakupów podręczników przez rodziców, spowodowało zmniejszenie się rynku książki o 10% . Widać wyraźnie zatem że wydawnictwa postawiły na złego konia – a teraz zjadają własny ogon. A wystarczyło działać na rzecz bibliotek, promować czytelnictwo. Wcale mi nie żal wydawców, choć oczywiście nie skończy się to dobrze dla nas wszystkich…

    Od lat słyszymy o kryzysie czytelnictwa. A tymczasem jest jak w doniesieniu prasowym – ludzie czytają i chcą czytać. Jednocześnie upadają księgarnie, zamyka się biblioteki, brak jest spójnej strategii rozwoju kultury, nie propaguje sie postaw pro-czytelniczych w telewizji czy w radio, lub czyni się to w absurdalny sposób o absurdalnych porach. Traktuje sie rynek książki jak kolejny segment rynku konsumenckiego, jak rynek proszków do prania czy tekstyliów. Bynajmniej nie jest ani konieczność ani właściwa decyzja. To wadliwe konstrukcje ekonomiczno-polityczne prowadzą do takich patologii, ale bynajmniej rzecz nie sprowadza się do wąskiej kwestii spraw związanych z rynkiem wydawniczym.

     Myślę że sprawa jest znacznie bardziej skomplikowana. Problem w tym, że dewastacji ulegają centra miast. Państwo, tak właśnie, państwo, pozwala na zawłaszczenie historycznie utworzonych centrów miast. Wiadomo że w miejsce ulic na rozmaitych starówkach, gdzie się chodziło „do miasta”, obecnie powstają ulice „bankowe” i „telefoniczne”. Ulice te powstają nie dlatego że bank w centrum to taki świetny interes, tylko dlatego że witryna 7x5m wynajmowana przez bank jest tańsza niż reklama o tych samych rozmiarach której zresztą w centrum nie da sie umieścić z powodu rozmaitych przepisów, np. o ochronie zabytków. Sprawa jest znana od dawna – bank wynajmuje taką witrynę, w środku umieszcza studentkę na umowie śmieciowej, a właściciel kamienicy jest najszczęśliwszym człowiekiem na świecie bo dostał 30% więcej niż dałby mu sklep monopolowy – a gdzie tam mówić o księgarni… Po wynajęciu lokali przez 3-4 banki ulica umiera – żaden zdrowy na umyśle człowiek nie chodzi w takie przeklęte przez lichwę miejsca – nie dlatego że przesądny – zwyczajnie nie ma po co. W konsekwencji umierają kawiarnie, potem księgarnie/antykwariaty a na koniec małe spożywczaki. Cały ruch konsumencki wynosi się „na przedmieścia” do centrum handlowego – ale tam już właściciel centrum dyktuje warunki. Tam są tyko sklepy które chyba służą praniu brudnych pieniędzy i oszustwom podatkowym ( wiele razy słyszałem jaki to wysoki czynsz muszą zapłacić właściciele sklepów w galeriach handlowych. A potem idę taką galerią i widzę sklepy w których koszule i spodnie, po obniżce 60% kosztują powyżej 350 pln. W sklepach tych zawsze, kiedy bym nie przylazł jest pusto i nie ma klientów, a mimo to zwykle są 2-3 osoby obsługi. Nie wierzę że utrzymują sie z tego co sprzedają. Jednocześnie nawet empik w którym zwykle jest sporo ludzi – ponoć ledwo sie utrzymuje…).

     Śmierć księgarni ( i śmierć czytelnictwa) jest wynikiem dewastacji miast przez chciwość kamieniczników i banksterów. Jest to całkowicie wolnorynkowy proces, nad którym nikt nie sprawuje kontroli bo z powodu panującej ideologii nie jest w stanie wymyślić poglądu jak legalnie ograniczyć taką, szkodliwą działalność. Dewastacja centrów miast przez biznes jest faktem, omawianym w wielu miejscach, analizowanym przez wielu komentatorów. Jedną z jej konsekwencji, najpewniej nie najważniejszą, ale w długofalowej perspektywie istotną, jest upadek małych księgarni. 

    Podobny proces 50 lat temu dotyczył ochroną środowiska – biznes truł, smrodził i nic z tym nie można było zrobić. Tu trzeba jakiegoś ruchu, tak jak Zieloni w latach 70-tych którzy doprowadzili do zmiany która uniemożliwiła kapitalizmowi rabunkowe niszczenie środowiska naturalnego. Obecnie trzeba by jakiegoś Antropologizmu, trzeba walki o centra, pikiet instytucji które niszczą przestrzeń publiczną. Najprostszym rozwiązaniem byłoby wprowadzenie specjalnych podatków, które podniosłyby  czynsz oddziałów banków o 200-300% w postaci podatku od braku użyteczności. Niestety – musimy poczekać aż zrobią coś takiego na zachodzie – nam samym nie wolno tego wymyślić…

     Co jeszcze ważniejsze, kompletnie brak dyskusji publicznej na te tematy – media wolą nagłaśniać trzeciorzędne sprawy defraudacji jakichś, skądinąd niewielkich, pieniędzy – które choć bulwersujące, powinny być kwestią rozwiązań proceduralnych a nie akcji pijarowych polityków. Zwłaszcza że to wczorajsi złodzieje ( winko za 800 PLN do obiadku w knajpie ) dziś są nominowani na niezłomnych moralistów.

galeryjlka.jpg

 

Okazuje sie że ludzi odczuwają zażenowanie kiedy spotykają się z amatorską sztuką. Sztuką niekoniecznie głęboką, opartą na latach kształcenia i gruntownej wiedzy. Właściwie można by wzruszyć ramionami i powiedzieć – tak bywa. Osoby które nie lubią takiej sztuki – po prostu niech jej nie szukają. Ci którzy ją znaleźli i ich ta sztuka bulwersuje podobni są trochę do ludzi podglądających przez dziurkę od klucza bezeceństwa, którzy zgorszeni i zdegustowani nie mogą oderwać wzroku, rozpowiadają całą rzecz w koło a ja tym wpisem włączam sie do dyskusji. Scena godna niemal komedii Goldoniego.

Generalnie sądzę że decydują tu zwyczajnie tzw. horyzonty, obycie i przyzwoitość. Są ludzie pozbawieni samokrytycyzmu, ignoranci bez potrzeby zdobywania wiedzy ale za to z parciem do ludzi ( czasy Wolności sprawiły że wszyscy oni wyszli z domów i zdominowali całe życie społeczne w Polsce – wystarczy otworzyć telewizor – tzw. celebryci to głównie oni). Sa wszakże także ludzie niedouczeni, z małych miasteczek, wiosek, jak ja, którym sie wydaje że jak przetłumaczyli Carmina Burana to sięgnęli szczytów intelektualnej perwersji a na więcej ich zwyczajnie nie stać ( w szczególności nie chcą lub nie mogą poświęcić tygodni czy miesięcy na naukę języka i pogłębienie wiedzy). Z poezją nie mam wiele wspólnego wszakże trochę więcej mam wspólnego z rysunkiem i malunkiem, są dla mnie zdecydowanie łatwiejszą formą wyrazu i rozrywki ( zarówno jako konsument jak i jako hm… twórca?) i w tym obszarze wyrażę swoje zdanie.
Po pierwsze jestem zdecydowanie przeciwko elitaryzmowi. Każdy ma prawo do reki wziąć pędzel albo ołówek i zrobić kopie Giocondy. Dzieło owo będzie jego własnym wytworem, zaś nieunikniona niezgodność z oryginałem ( nie mówimy o fałszerzach!) będzie objawem bądź braku techniki, bądź wynikiem indywidualnego procesu twórczego. Taka działalność jest wartościowa. Wielcy mistrzowie rysunku, artyści, nie wyskakują z głowy Atenie, tworzą sie w pracy i bólach. Pogardzany dziś i powszechnie potępiany plagiat, rozumiany nie tyle jako przypisanie sobie czyjegoś dzieła, ale zaczerpnięcie czyjejś idei, pomysłu, historycznie jest podstawową metodą nauki a na dodatek wręcz standardową metoda twórczą w malarstwie. Standardową metodą nauki malarstwa jest kopiowanie obrazów mistrzów. Przy tym malarze zawsze powielali swoje dzieła zarówno własne co nazywamy autoplagiatem ( niektórzy potrafili malować ten sam obraz w dziesiątkach kopi czy wersji, z rozmaitych powodów, od czysto zarobkowych do realizacji czysto wewnętrznych i artystycznych potrzeb) jak cudze. Należy także pamiętać że całe wieki historii malarstwa przebiegały pod znakiem miej lub bardziej formalistycznym – pewne postacie np. postać Chrystusa, przedstawiono zgodnie z pewnym kanonem, często powstałym w oparciu o szczególnie udaną pracę „dawnego” mistrza. Całą tak wielka dziedzina sztuki, czy rzemiosła, jak kto woli, jak pisanie ikon, w pewnym sensie polega na kopiowaniu tych samych idei wizerunku, co gwarantuje na przykład rozpoznawalność świętych. Na wielu działach widać także nawiązania, zapożyczenia, często złośliwe komentarze do dzieł innych malarzy. Smaczki takie są dziś poszukiwanym i interesującym trivium dla amatorów malarstwa. Nie przypadkiem Picasso powiedział że „Dobrzy artyści kopiują, wielcy kradną”..

Po drugie mury miejskie w Krakowie pełne są landszaftów wytworzonych przez całkowicie profesjonalnych artystów z dyplomami. Gdyby przez pryzmat tej twórczości oceniać ich poziom artystyczny, należałoby zamknąć Krakowską ASP – ze wstydu. Gdyby przyjąć że ta twórczość jest wynikiem wyłącznie tanich gustów tzw. prymitywnego odbiorcy – wszystkie obrazy musiałyby iść jak świeże bułeczki. Nie idą. Prawda bowiem jest taka, że na 100 namalowanych obrazów, dobrych jest kilka. Na te kilka – realną wartość artystyczną ma jeden? Wartość rewolucjonizująca sztukę – jedne na dziesięciolecia. Dostępność materiałów malarskich, upowszechnienie możliwości twórczych – niejako upowszechnienie sztuki zarówno w odbiorze jak i w produkcji – bo przecież z produkcją mamy do czynienia – słowem – zwiększenie podaży – w istocie poprawiło poziom sztuki w koło. Tyle że dzieje sie to w drugim obiegu, internetowym samizdacie. Otaczamy sie przecież coraz ładniejszymi przedmiotami, jeśli ktoś chce może sobie stylowo urządzić mieszkanie, poprawił sie znacząco poziom ilustracji książkowych dla dzieci ( co wynika z zaniku disnejowskiej estetyki w obszarach ilustracji książkowej). Z wolna wyrasta nam rynek na grafikę koncepcyjną ( dla wytwórców gier, filmów tzw concept art ), na dobre logo, na ciekawe wzornictwo. Tylko że publikatory, media, nie rozpoznają jeszcze tego zjawiska, szukają go nie tam gdzie należy, nie pokazują zdolnych, młodych, nie nawiązują współpracy z amatorami którzy mogliby tym sposobem pokonać drogę od domowego mazania do profesjonalnych zleceń. Zjawiska którego bodaj najgłośniejszym wyrazem był sukces Tomasza Bagińskiego.  Żyjemy w kraju w którym rewolucja polega na skopiowaniu tego co wymyślili inni, bo to nie pociąga za sobą krytyki, jest bezmyślnym i bezpiecznym obszarem naśladownictwa. Nie niepokoi. Tak właśnie funkcjonują elity w Polsce. Tymczasem to właśnie utrata pozycji przez elity, a nie ich wyalienowanie – jest przyczyną tego ze rzeczy idą w lepszym kierunku, to właśnie anty-elitaryzm stał sie powodem rozkwitu zachodu, to egalitaryzm jest podstawową konstrukcją nowoczesnych społeczeństw, i to właśnie odwrót od egalitaryzmu, w postaci związku pieniędzy z polityką i romansem celebrytów z biznesem powinniśmy być najbardziej zaniepokojeni. W końcu wychwalana zewsząd klasa średnia ot mieszczanie, kupcy, ludzie pogardzani przez elity, jest podstawą liberalnej demokracji. I w końcu nie ma takiej dyktatury która by nie flirtowała z elitami, starając sie zwykle legitymizować przemoc toastami ze sławnymi reżyserami, aktorami, muzykami. Elitaryzm to zło, łatwe do zmanipulowania.
Inną zasadniczą sprawą jest nasz narodowy charakter ( rany! wiem, znowu o charakterze narodowym), skazujący każdego kto coś zrobi na krytykę. Skutkiem tego większość nic nie robi, a Polska wygląda jak wygląda. Cierpimy na nadmiar krytyków, a na niedomiar ludzi twórczych. Przypomina mi sie tu, na marginesie,  ponoć autentyczna sytuacja, jaka miała miejsce podobno w porcie Gdyńskim. Wnuczek z babcią zwiedzali okręty zakotwiczone na nadbrzeżu i gówniarz wpadł do wody. Na szczęście pełniący wachtę marynarz, skoczył za nim natychmiast, uratował dziecko i przy pomocy gapiów wydostał sie na brzeg razem z małym. Babcia która oczywiście odchodziła od zmysłów, wyściskała wnuczka po czym zwróciła sie do marynarza: „A gdzie berecik?”.

Świat docenia działalność twórczą, choćby niepełną, nieoryginalną, nie profesjonalną. Osobiście bardzo cenię np. klimat jaki panuje na portalu deviantart, bodaj największym tego typu portalu społecznościowym poświęconym sztuce. Zaskakująco dużo dobrych i profesjonalnych artystów publikuje swoje prace właśnie tam. Na bardzo poczytnym blogu linesandcolors.com prezentującym dzieła profesjonalnych artystów, co chwila pojawia sie odwołanie do deviantarta. Nie jest to wiec portal amatorski. Jednocześnie 90% prac tam prezentowanych to prace nieporadne, ułomne, z brakami. Tym niemniej krytyka typu „twój obrazek jest kiepski, lepiej zajmij sie robieniem butów” jakiej pełno na Polskich portalach o sztuce ( a sporo z nich odwiedziłem swego czasu) właściwie nie występuje. Osoba która by tak napisała, zostałaby oceniona jako „zakompleksiony burak”. Pełno natomiast słów otuchy, skierowanych do ludzi którzy sie uczą. Nawet namalowanie postaci z ulubionej kreskówki ( tzw. fanart) jest traktowane tam jako okazja do nauki, kompozycji, koloru, kreski. Ludzie którzy sie uczą potrzebują zachęty, pochwały. Potrzebują także krytyki. I o nią proszą!

Wydaje mi się że niesłusznie odsądzamy od czci i wiary grafomanów, nieudaczników, amatorów którzy nie wnoszą do historii sztuki przełomu i rewolucji, ale wnoszą ciekawość, chęć naśladownictwa, miłość i entuzjazm. Wyśmiewamy ich łatwo za ich potknięcia, nieznajomość rzeczy. Marsjasze wchodzą na appolińską dziedzinę nie od dziś i nie od dziś wiadomo że bez litości, kiedy wytknie się im już braki i gdy wszyscy już nie mają wątpliwości że nie zasługują na laur, obdziera sie ich ze skóry. Tymczasem to jest prawdziwa elita tego kraju – ludzie którzy czytają Rimbaud i to w oryginale, farbkami ze sklepu z artykułami szkolnymi kopiują Giocondę.  Ilu takich ludzi spotkasz w tramwaju? Wolałbyś czytelniku żeby w internecie były tylko blogi kibiców piłkarskich?

 

Esej jest odpowiedzią sprowokowaną tym wpisem Drakainy, na skądinąd fajnym jej blogu.

qn.jpg

 

Jest taki portal, The MIT Technology Review. Organ prasowy MIT wydawany w internecie, a w nim dużo ciekawych rzeczy, a zwłaszcza omówienia artykułów z portalu preprintów arxiv.  Dwa lata temu, w Polsce w czasie dyskusji o ACTA i niezdrowym rozwoju korporacji ( oligopole, monopole itp) trafiło sie tam omówienie bardzo na czasie. Jeśli ktoś nie ma czasu na czytanie oryginalnej pracy powinien je przeczytać. Jeśli to co tam piszą jest prawda – sytuacja jest bardzo ciekawa i skomplikowana.  Tytuł oryginalnej pracy to „No Need For Conspiracy: Self-Organized Cartel Formation In A Modified Trust Game” zaś autorami są Tiago P. Peixoto, Stefan Bornholdt, z Uniwersytetu Fizyki teoretycznej w Bremen, Niemcy.

Kartel uznajemy za zły gdyż jego działanie prowadzi do utraty przez rynek efektywności. Tym samy pojawienie sie na rynku kartelu niszczy dobrą ekonomię i uniemożliwia osiągnięcie stanów optymalnych. Tak można by skrócić mantrę neo-klasycznej ekonomii (Friedman, Hayek itp).

Tymczasem podlinkowana praca pokazuje – coś co dla osób zajmujących się zjawiskami nieliniowymi jest dosyć oczywiste – że rynek nie jest żadnym automatem optymalizacyjnym. W określonych i bardzo ogólnych, a nawet można by dowodzić ze realistycznych warunkach, Wolny Rynek powoduje powstanie struktur identycznych jak te które powstają podczas istnienia kartelu. Tyle że bez niego.  Chodzi jak kaczka, kwacze jak kaczka – kaczka? Czy Wolny Rynek z natury osiąga równowagę w oligopolach? Dobrym pytaniem jest czy to co widzimy w koło, od wielu już lat, jest wystarczającym dowodem by zachwiać naiwną wiarą neoliberałów, czy jeszcze trzeba większych nieszczęść? Warto także pamiętać, poruszając kwestie ekonomii jako dziedziny naukowej, że ekonomiści zwykle kłamią ( lub są niekompetentni) co do swojej wiedzy. W zasadzie nie posiadamy narzędzi pozwalających analizować tak skomplikowane układy – więc wszelkie wypowiedzi w atmosferze dogmatu i pewności ( Balcerowicz, Friedman itp.) na temat ekonomii wolnego rynku – to ledwie mniemania, pół biedy jeśli oparte na doświadczeniu powiedzmy pokoleń.

Zjawisko emergentne jakie opisują w pracy o której moa to kartelizacja rynku przy zachowaniu wszelkich zasad friedmanizmu (wolny rynek, wiele podmiotów, nieprzymuszeni racjonalni konsumenci, brak interwencjonizmu) Jeśli ta praca zostanie rozwinięta, a moce komputerów wystarczą – możemy za naszego życia doczekać się *dowodów że neoliberalizm to czcza utopia* i że połowę wieku organizowano ekonomie państw satelickich USA ( a później samego USA ) w myśl dyrdymałów podtrzymywanych wyłącznie z powodu silnych związków biznesu z politykami w USA.

Nie jestem wierzącym neoliberałem – uważam friedmanizm za niewiele warte machanie rękami ( w istocie mniej niż marksizm, który jako ekonomia jest bzdurny ale ma swoja wartość socjologiczną i historyczną – jeśli chodzi o poglądy – na tyle na ile je znam i rozumiem – akurat znacznie bliżej mi do weberyzmu ).

Co więcej – ci którzy sie interesują – znają spór między Hayekiem a Oskarem Langem ( polskim wybitnym ekonomistą)  „[..]simulation of the market mechanism, which Lange thought would be capable of effectively managing supply and demand. Proponents of this idea argue that it combines the advantages of a market economy with those of socialist economics” na temat optymalizacji w gospodarce – być może Lange nie miał racji ( komputery nie mogą optymalizować procesów gospodarczych bo to problem NP-zupełny – czekamy na dowód…) ale być może Hayek także jej nie miał – bo chyba z wolna mamy dowody że tzw. wolny rynek niczego nie optymalizuje. Całkiem podobnie jak inny system „przeszukiwania” osiągający „stany optymalne” – ewolucja – co jest poglądem równie nieprawdziwym. Ewolucja wcale nie optymalizuje niczego – a przykładów na to jest bardzo wiele na przykład patrz nieoptymalna budowa oka ludzkiego – czy ssaków w ogóle. Ewolucja co prawda promuje pewne cechy które zwiększają szanse na wydanie potomstwa – ale czyni to zaledwie spośród cech dostępnych i istniejących, oraz działa w sposób przypadkowy i nieefektywny. Spytajcie dowolnego wybranego biologa.

Wygląda na to że zyskujemy dowody że wolnorynkowe systemy ekonomiczne działają całkowicie podobnie i że ledwie znajduje stan stacjonarny w ramach pewnej ograniczonej dostępnością przestrzeni stanów.

Zdecydowałem sie opublikować ten tekst na blogu, jest to odgrzewana wersja wpisu z Google+, na marginesie dyskusji na blogu Tomasza Heroka ( polecam)

Żyjemy w ciekawych czasach…

 

PS. cóż alzheimer się zbliża?

qn.jpg

    Jakiś czas temu miałem pewną wymianę  – ( nie doszliśmy oczywiście do porozumienia) z panem Tomaszem Herokiem, na jego arcyciekawym blogu Utylitymon. Dyskusja ta dotyczyła patriotyzmu. Autor, filozof, etyk, stoi na stanowisku iż patriotyzm stoi w konflikcie z etyką uniwersalną ( nie wiem co to jest ale dla ustalenia tematu dyskusji, możemy przyjąć ze chodzi o jakąś część wspólną wyznawanych, przez pewne grono ludzi, poglądów moralnych).

    Schemat rozumowania T.Heroka jest taki, że zestawia się dwie konfliktujące ze sobą postawy ( tu uniwersalizm etyczny i patriotyzm rozumiany jako swoisty egoizm grupowy) i z owego konfliktu wyciąga wniosek, że nie jest możliwe czy też celowe ich pogodzenie. Kochasz ludzi co mówią takim samym językiem co ty? To nie miłość, to dyskretna emanacja nienawiści do tych co mówią innymi językami. Bo ich nie kochasz. Kochasz swój kraj? To nie miłość, to ukryta forma nienawiści bo nie kochasz innych krajów. Oczywiście bardzo upraszam, może nawet w prostacki sposób, to co T.Herok na ten temat napisał.  No ale w istocie, sprowadzając rzecz do absurdu – jakoś tak, lub blisko, sprawy sie mają. To że czegos nie kochasz niesie konsekwencje, zgoła inne, niż gdybyś nie kochał niczego, albo jednakowo wszystko było by ci obojętne. W oryginalnej wypowiedzi Heroka padają argumenty o wojnie, przemocy, zabijaniu niewinnych, znane doskonale z historii. Tak, wszystkie te działania bywają motywowane patriotyzmem. Ludzie są gotowi w imię miłości do ojczyzny zabijać, palić i gwałcić. Są gotowi na ludobójstwo i kłamstwa. Nienawiść i poniżanie innych.

    Zatem skoro patriotyzm rodzi przemoc – czyż nie należy uznać ze patriotyzm to przeżytek, źródło nieszczęść i pogląd niemoralny? Z mojego doświadczenia wynika że całkiem spora grupa ludzi w Polsce, zwłaszcza inteligencji z dużych miast – tak właśnie uważa. „Urodziłem sie w Polsce przez przypadek, gdybym urodził sie w Niemczech, byłbym Niemcem. Czy nie jest głupotą uważać że taki przypadek ma jakieś głębsze znaczenie?” Czasami pada deklaracja: „Dla mnie nie jest ważne czy ktoś uważa sie za Polaka czy Holendra, tylko to czy uczciwie płaci podatki”. Czasem sie dodaje: „I to jest prawdziwy patriotyzm”.

    Wszakże taki sposób rozumowania, co do zasady zapewne poprawny, jest rażąco niekompletny. Jest to dokładnie taki pogląd na patriotyzm, jakiego by sobie życzyli ci którzy w jego imieniu wywołują przemoc i konflikty. Czy to jedyna opcja? Człowiek podejmując na co dzień decyzje staje przed wieloma kryteriami wyboru właściwego postępowania, zaś kryteria etyczne są zaledwie jednymi z wielu – być może najważniejsze, ale zarazem często najłatwiejsze. Po pierwsze na co dzień nasze postępowania poddane są rutynie. Wybieramy markę produktu, wybieramy sposób dojazdu do pracy, wybieramy język jakiego będziemy uczyć nasze dzieci i szkołę do której będą chodzić. Wybieramy tysiące rzeczy, i większość z nich jest całkowicie obojętna pod względem kryteriów etycznych, gdyż nie wykracza poza rutynowe czynności poprawne etyczne z założenia. Wybór szamponu do włosów na ogól nie ma wielkiego ciężaru  moralnego. Podobnie wybór miejsca w którym spędzamy wakacje. Nie każdy wybór codzienny ma aspekty egzystencjalny czy aksjologiczny. Cokolwiek jednak wybieramy, nawet jeśli czynimy to nieuważnie i bez większych dla siebie konsekwencji – coś wybrać musimy. Nie każdy z tych wyborów jest patriotycznie obojętny. Choćby wybór języka w jakim będziemy mówić z dziećmi w domu rodzinnym. Kwestia czy będzie to język polski czy angielski jest etycznie obojętna, jednak wyboru czasami należy dokonać. Nie jest także możliwe jego odroczenie do czasu aż dzieci same zadecydują. Wybór ten – trzymajmy sie przykładu z uczeniem języka dzieci – ma daleko idące konsekwencje. Mowa ojczysta jest czymś co potrafi ludziom którzy dawno jej nie słyszeli – wyciskać łzy z oczu. Można nie czuć sie obywatelem kraju, można nie być z narodowości Polakiem, można nawet nienawidzić miejsca z którego sie uciekło w obliczu jakiejś traumy i krzywdy. Z rzadka jednak nienawidzi sie mowy własnego dzieciństwa ( choć oczywiście i takie przypadki zapewne sie zdarzają). Na tym przykładzie ( i na setce innych by wspomnieć tylko kupowanie książek i marchewki) widać, ze wybory podyktowane patriotyzmem mogą być istotne, a etycznie całkowicie neutralne.

    Widać także, że problem nie polega na tym że człowiek wyborów owych nie dokonuje bo uważa że są niewłaściwe ( ten blog jest w j. polskim, czemu nie serbsko-chorwackim? Czyż nie powinno być nam obojętne w jakim języku piszemy i czytamy? Czegóż nie zmieniać go kilka razy tygodniowo? Co za różnica? Można tłumaczyć google translate. Absurd? Dlaczego? Najbardziej skutecznie byłoby pisać po chińsku – trafi sie do największego grona odbiorców. ) ale na tym, że coś wybrać musi, choćby sie dwoił i troił. Ludzie gdzieś mieszkają, a mało kto mieszka „wszędzie”. Ludzie żyją w jakiejś wspólnocie, a jest ona na ogół dosyć zlokalizowana. W którymś ze swoich dzienników Józef Hen opisuje co sądzi na temat pisarzy Polskich którzy wyemigrowali na zachód. Zwykle nie osiągali żadnej popularności za granicą, bo i nic nie mieli do powiedzenia ludziom w krajach w których mieszkali. Nie byli w stanie tworzyć inaczej niż np. dla Paryskiej Kultury gdzie mogli pisać o Polsce i być kolportowani jako bibuła do kraju. Wielu z nich deklarowało sie jako obywatele świata. Właściwie żaden z nich, będąc obywatelem świata z musu lub z wyboru, nie wniósł nic w owego świata kulturę…
     Wybory sa konieczne bo tak wygląda życie. Dokonuje się ich. Czy chcemy przyjąć to do wiadomości czy lepiej ukrywać, jak sądzę, głównie przed sobą, faktu ich istnienia? Nadając im walor incydentalności  – „przypadek sprawił że urodziłem sie Polakiem”. Unika w ten sposób pytań o znaczenie owego zdarzenia i jego konsekwencji do postawy życiowej i postępowania. Mieszkając w Warszawie, to możliwe. Pewnie podobnie w Paryżu. Pewnie podobnie w wielu miejscach świata. To nie jest odosobniona postawa. I każdy ma prawo do takiego oglądu rzeczywistości – kosmopolityzm uprawiany saute jest postawą, wyborem, jak każda inna. Czasami to snobizm, czasami poza. A czasami wybór. Czasami –  są ludzie którym łatwiej wierzyć że większość rzeczy w życiu jest przypadkiem który dla nie ma znaczenia, niż uznać wagę i zdeterminowanie swojego postępowania właśnie owymi przypadkami. Przyjąć ich znaczenie takimi jakim ono jest – skoroś sie urodził tu, to jesteś stąd. Przypadkiem – ale jesteś. Tak samo jak przypadkiem jest się Polakiem, tak samo przypadkiem nie jest się delfinem. Czy to znaczy że cierpimy genetycznie na nienawiść do delfinów?

    Pewne sprawy w życiu, jak przynależność do kultury, wychowanie, język, sposób myślenia są zdeterminowane przez kody kulturowe środowisk w jakich sie przybywa. Zaprzeczanie patriotyzmowi w Polsce jest całkowicie powszechnym snobizmem, jest bardzo smutnym objawem, że całkiem spora cześć Polaków, po przemianach w 89 roku, przestała identyfikować się kultura i kodami kraju z jakiego wyrośli. A kraj ów, jest niebywałym w historii przypadkiem – zmarnowanych szans, wielkich osiągnięć ( wystarczy sobie uświadomić stan intelektualny tego kraju – o którego obywatelach pisał Montaigne że z całej Europy jedynie Polaka mógłby do serca przytulić – a co zmarnowano wraz z upadkiem państwa z winy elit i kontrreformacją z winy kościoła katolickiego). Wszyscy chorujemy – bo chore jest nasze społeczeństwo. A choroba owa ma postać fastfooda z makdonaldyzacją wspólnej świadomości. W ramach owej plastikowej kultury coraz większej liczbie ludzi wydaje się że nowoczesność jest bezkulturowa – podczas gdy jest to ledwie jeden z objawów ich własnego wykluczenia z kultury. Rodzaj bezdomności. I pomyłki, która miesza konsumpcje produktów przygotowanych w globalnym fastfoodzie z twórczym uczestnictwem w kulturze. Pomysłem wg. którego jedzenie pieczonych kurczaków z frytkami jest typowym daniem amerykańskim, a bagietka z hipermarketu jest iskierką Francji w Polsce. Oczywiście marketing tych produktów, całkiem podobnie jak marketing postaw obywatelskich w szalenie konsumpcyjnym społeczeństwie w jakim żyjemy, używa symboli narodowych. Używa ich nie dlatego że to czym kupczy – restaurator i polityk – jest eksportem lokalnych potraw czy sensownych postaw – ale dlatego że taki produkt – wymieszanie z poplątaniem plastikowego jedzenia i plastikowych idei – jest zyskowne dla każdego z nich. Człowiek który odczuwa francuską ekscytację spoczywając croissanta z plastikowej torebki kupionego w Żabce nie jest obieżyświatem kultur tylko ( żałosnym) konsumentem taniego i niezdrowego produktu. A gdzie są te prawdziwe francuskie smaki? Tam gdzie są pielęgnujący je Francuzi. Skoro pierogi ruskie mojej żony są tak odległe od swojej restauracyjnej wersji jak prawdziwe mięso od hamburgera z fastfooda, mam prawo przypuszczać, że podobnie jest z całą resztą produktów w stosunku do prawdziwych wytworów kultury. Fakt że ktoś wpina w stek chorągiewkę z amerykańską flaga, nie oznacza że jem prawdziwy świeży stek z normalnej krowy. Całkiem podobnie jest z patriotyzmem.

    Polska od wieków jest wyzywana pawiem i papugą narodów. Lubujemy sie w importowaniu obcych kulturowo wzorów, i samo w sobie nie stanowi to problemu. Łatwo jednak spostrzec, ze w Polsce najłatwiej wypromować muzykę w obcym języku, a fakt że ludzie nie rozumieją ( często miałkiego) tekstu piosenek które nucą, ma ważne w marketingu znaczenie. Tymczasem polska kultura ludowa może być nie mniej ciekawym, na wpół transowym, obszarem inspiracji jak powiedzmy muzyka irlandzka. Nie znam właściwie żadnego zespołu lansowanego  w mediach głównego nurtu ( czyli  Warszawskich) grającej muzykę inspirowaną polską kulturą ludową ( choć zarazem Harnasie Szymanowskiego były małą światową sensacją muzyczną, a w nurcie popu Grzegorz z Ciechowa, byl małym szokiem dla Warszawskich elit, podany strawnie dotarł na salony),  choć są takie które uparcie naśladują bliskich im Celtów ;-) czyli wymyślone wyobrażenie nikogo…

    Wielu współczesnych intelektualistów w Polsce, bo takich znam z mediów czy z autopsji, zwyczajnie nie wie po co jest patriotyzm. Nie czują go. Starają sie tak głęboko być wszechświatowi, Europejscy, Amerykańscy, jak na pawia i papugę narodów przystało, że nie mają pojęcia już kim są.Często utożsamiają patriotyzm wyłącznie z manipulacją polityczną, rodzajem działań podejmowanych w celu uzyskania wzwodu by wyrządzać przemoc.  Zarazem gdyby wrócili na wieś skąd w 75% pochodzą, zawdzięczając swoje awanse komunie, starowinki wytykałyby ich palcami i szeptały: „a kto to?”„a dy to Józek od Śliwków!”„nie może to być, on”” – „on!”„patrzcie jaki pon sie zrobił”. I to jest koszmar który im sie chyba sni po nocach. U ludzi z miasta, jakoś tak sie porobiło, muzyka ludowa to strasznie obciachowa cepelia. Jak to sie mówi – nie ma większego wieśniactwa. Łatwiej być kosmopolitą niż „Józkiem od Śliwków” którego ojciec orał boso o polu, a dziadek nie miał dworku. W tym dramacie – nie można być stąd – bo to oznacza – Siedlce, Orzechówkę, Świlczę, Świtałówkę, małe wsie, gdzie nic nigdy się nie stało. Trzeba być silnym i niezależnym człowiekiem w Polsce, by móc znieść z podniesionym czołem, że pochodzi sie z zapyziałej biedy w 2-gim pokoleniu, a awans społeczny zawdzięcza sie procesom które dziś są opisywane jako największa zbrodnia w dziejach Polski.

    Tymczasem patriotyzm jak sądzę, nie jest rozumową zgodą na przynależność do pewnej grupy, ale uczuciem. Stąd nie ma wielkiego sensu podejście rozumowe – jeśli nie dysponujesz stosowną ilością złudzeń wpojonych w dzieciństwie czy to na skutek wychowania, czy może ( co bardziej prawdopodobne i znacznie bardziej powszechne) na skutek przemyśleń i przeżyć owe złudzenia utraciłeś ( modne – przepracowałeś) – to obecnie na nic rachunki symboliczne – patriotyzmu nie znajdziesz. Całkiem podobnie jak w wypadku żony – małżeństwo z rozsądku może być bardzo, bardzo szczęśliwe – ja jednak preferuję namiętne katastrofy z miłości. Rzecz gustu. Można kochać i można nie kochać. Ileż to razy – jak nie można zdobyć obiektu westchnień, to sie go po czasie – nienawidzi. Brak zrozumienia tych, chyba prostych, spraw, widzę zwyczajnie – jako rozkład społeczeństwa Polskiego po 89 roku. To tak jakby spora grupa ludzi, ważnych społecznie bo wykształconych, przestała rozumieć co znaczy czuć. Inteligencja w Polsce zwyczajnie nie wie kim i skąd jest – bo i nie jest nikomu do niczego potrzebna, jest wyalienowana. Ani klasa średnia – tą stanowią na ogół prymitywy co sie dorobili – ani biedota, ani elity – bo tu brylują chamscy politycy i prymitywni celebryci. Wykorzeniona i po części wzgardzona, szuka swojego miejsca, a przez krótką chwilę wydawało sie jej że jej miejsce jest w Europie. Tak ogólnie. I faktycznie – niektórym udało sie znaleźć pracę na zmywaku w UK… Owszem – czasami jakaś zagraniczna firma dostrzega że powiedzmy można w Polsce kupić tanio inżynierów na kilogramy ( np. w Dell pracują na taśmie, co jest ewenementem na skalę światowa, zważywszy że za ich wykształcenie płaci reszta obywateli). Ale inżynierowie mają krótki termin przydatności do spożycia. Zastosowań dla humanistów zaś nie ma zbyt wielu. W sumie – nie dziwię sie minister Kudryckiej ( i ona o tym mówi tylko nikt jej nie rozumie! A ona to mówi wprost!) że robi co może by szkoły wyższe przyjęły profil zawodówek…

    W tym miejscu dyskusji pan T.Herok zasadnie zauważył że obok górnolotnych cech które przypisuję patriotyzmowi (uczucie, porównanie do miłości do kobiety) istnieje całkiem dolnolotna praktyka. Praktyka przemocy i niemoralnych poglądów, czasami niemal rasistowskich. Kto zresztą tego nie widział, zwłaszcza w Polsce, gdzie hasła anty-murzyńskie i antysemickie są wszędzie, chociaż ci co je piszą na ogół nie znają żadnego żyda, a z murzynów widzieli jedyne jakichś aktorów lub sportowców. Owszem, tak jest. Czy nie stawia to patriotyzmu dokładnie w tej samej pozycji jak: religii, racjonalizmu, filozofii, nauki, medycyny, polityki, wolnego rynku, handlu, produkcji rolnej, ekologii, walki z globalnym ociepleniem a nawet walki o prawa LGBT? W imię każdej z tych idei można ludzi wzburzyć do walki, i popełniano w historii w imię każdej z nich mordy, przemoc, szykany.

    Są ludzie którzy zarabiają na tym że inni lubią alkohol, na tym że sie modlą i na tym ze kochają ( tzw. walentynki to chyba jedno z najbardziej komercyjnych świąt). Nie oznacza to wszakże że miłość, lubienie wina i modlitwa są źródłem zła w człowieku. I tak samo z patriotyzmem – jeśli ktoś ma jego pozytywną wizję skupia sie nie na nienawiści i izolowaniu sie od innych, ale na wiedzy skąd pochodzi, szukaniu miejsc dokąd zmierza, na pielęgnowaniu rodzimych tradycji i języka ojczystego. Na rozumieniu swojej i swojego narodu historii. Na uznawaniu że inni mają prawo do swoich wyborów i swoich doświadczeń życiowych – jako członkowie innych zbiorowości, o innej kulturze i dziejach. Co roku w Żywcu dobywają się w ramach Tygodnia Kultury Beskidzkiej, Międzynarodowe Spotkania Folklorystyczne. W tym roku były to 51 spotkania, a ja chyba od 20 lat nie opuściłem żadnego z koncertów finałowych. Widziałem tancerzy z Rapa Nui, Turcji, Trynidadu Tobago, Ukrainy, Meksyku, Mongolii, Chin, Korei, Chorwacji, Serbii, Kosowa, Włoch, Hiszpanii, Rosji, Węgier, Finlandii, Francji, Holandii, Kraju Basków, Sycylii i wielu wielu innych regionów, bo zespoły owe prezentują na ogół nie państwa ale regiony. Kulturę w której sie wychowali i którą niosą w świat. Gdyby ci wszyscy którzy wycierają sobie gębę patriotyzmem, byli patriotami, umieliby tak tańczyć i śpiewać. Umieliby nieść to co dobre i wartościowe w kulturze Polski w świat. Bo patriotyzm to uczycie miłości do miejsca w którym żyjesz i do ludzi z którymi tam mieszkasz. A kochać kogoś lub coś, nie znaczy nienawidzić innych miejsc i ludzi.

   Fajnie się pisało, niestety polska Wikipedia stwierdza że: Patriotyzm (łac. patria,-ae = ojczyzna, gr. patriates) – postawa szacunku, umiłowania i oddania własnej ojczyźnie oraz chęć ponoszenia za nią ofiar; pełna gotowość do jej obrony, w każdej chwili. Charakteryzuje się też przedkładaniem celów ważnych dla ojczyzny nad osobiste, a także gotowością do pracy dla jej dobra i w razie potrzeby poświęcenia dla niej własnego zdrowia lub życia. Patriotyzm to również umiłowanie i pielęgnowanie narodowej tradycji, kultury czy języka. Patriotyzm oparty jest na poczuciu więzi społecznej, wspólnoty kulturowej oraz solidarności z własnym narodem i społecznością.” Jak widać dbanie o tradycję, język i kulturę to tylko „również” a nie główna treść definicji tego słowa dla, jeśli by wierzyć że Wikipedię tworzy reprezentatywna grupa, Polaków. Co najśmieszniejsze na tej karcie Wikipedii są u góry dwie ilustracje. Obie bzdurne w kontekście definicji słowa…Jak widać w wielu, wielu wypadkach Tomasz Herok ma rację…

 

Brzeg.jpg

    Na wschodzie Ukrainy – referendum. Rząd Ukrainy – rozpacza. UE, USA, a zwłaszcza Polska – nie uznają legalności tych działań. Przypomina mi się taka scena z jakiegoś (amerykańskiego) dramatu sądowego – bodaj z „Ludzi honoru” z Tomem Cruise, w której Demi Moore, grająca mniej doświadczonego adwokata wojskowego, zrywa sie przed sądem ze słowami: „Wysoki sądzie, zgłaszam Stanowczy Protest”. Cruise ją uspokaja, a potem w zaciszu gabinetu napieprza sie z zwrotu „Stanowczy Protest!” Albo się protestuje albo nie. Albo protest jest skuteczny, albo jest pustym gestem. Stanowczość niewiele ma tu do rzeczy – a wobec działań UE i USA jest ów przysłówek bodaj najstraszliwszym elementem podjętych działań. Doprawdy, zwykły protest Putin mógłby zignorować, ale Stanowczy Protest z pewnością nim wstrząśnie.

    Abstrahując od kwestii „legalne, czy nie” oceniam że mamy do czynienia z jakimś procesem demokratycznym, o być może ograniczonych prawnie prerogatywach, zapewne animowanym z zewnątrz. Zbuntowane obszary odwołują sie do mocarstwa ( Rosja), obszary niezbuntowane starają sie utrzymać kraj w całości, co jak widać wyraźnie – jest dla nich w zasadzie niewykonalne. Historia zna pewnie wiele przypadków takiego separatyzmu, wiadomo też mniej więcej kto jest pionkiem a kto grającym, gdzie szachownica leży i jaki jest cel gry. Ci którzy są doświadczeni w polityce i realizują politykę własnych interesów – czekają kto na Ukrainie zagarnie władze – Rosja czy Oligarchowie. Brak natychmiastowej interwencji atomowej świadczy po prostu o wyczekiwaniu na ostateczny rozwój sytuacji, zaś brak jednoznacznej pomocy np. militarnej dla rządu Ukrainy wskazuje tylko na jego niską wiarygodność w oczach świata. Nikt  ( oczywiście poza Radkiem Sikorskim! ) nie chce mieć wspólnej fotografii z Jaceniukiem, bo trudno ocenić kim się on okaże za kilka miesięcy – mężem opatrznościowym Ukrainy, agentem CIA, akwizytorem Międzynarodowego Funduszu Walutowego, więźniem Putina, akolita jakiegoś faszysty o nieczystym sumieniu? Nawet USA dbają o to by wymiana opinii rozgrywała się na poziomie kamerdynerów. Ot, kto ma własne zdanie – ten milczy. Kto gardłuje – najpewniej robi to w imieniu milczących….

    Problemy jakie widzę sa dwa, sposób ich rozwiązania może mieć wielkie znaczenie dla dynamiki wydarzeń:

  1. Z punktu widzenia Ukrainy/Rosji – Należy zadać sobie pytanie: jaki jest pomysł na życie tych „separatystów”? Sprawowanie władzy we współczesnym świecie, u bram Europy, wymaga jakiegoś kompromisu, konsensusu. czy Ukraina może być państwem niedemokratycznym? Wiadomo że przynależąc do Rosji, dzisiejsi separatyści będą uczestniczyli w jej losie. Może być to współdzielenie upadku Rosji, co bardzo mało prawdopodobne, przynajmniej w skali kilku dziesięcioleci. Może być to zwykłe dzielenie losu olbrzymiego organizmu gospodarczego, terytorialnego i politycznego. Z wszystkimi jego wadami ( autorytaryzm) i zaletami ( znane otoczenie w którym czują się bezpiecznie). Trudno sie dziwić ludziom zamieszkującym te obszary że woleliby sentymentalnie trwanie układu z Rosją niż niewiadomą pojawiającą sie w razie wejścia do UE. Złodzieje sa wszędzie tacy sami, prości ludzie widać mają sentyment do dawnych czasów. Co ma do zaproponowania Ukraina? Ustawy o ograniczeniu użycia języka rosyjskiego? Będzie mieli na Ukrainie równoprawną mniejszość rosyjską? Czy będą prześladowania i deportacje? Czy jest jakaś rosyjska/ukraińska nazwa na apartheid? Jaceniuk mówi ostatnio o jakiejś formie samodzielności, samorządności, specjalnych przywilejach. Mówi w czyim imieniu? Parlamentu? Czy może już Ukraina jest zarządzana dekretami? Jak legalnie Jaceniuk zamierza owe obietnice zrealizować? Separatyści jakoś nie podrażają za tymi propozycjami – prawdę mówiąc świadczy to o ich zdrowym rozsądku, bowiem według mnie wiarygodność tego człowieka, a zarazem całego rządu Ukrainy – jest zerowa. W polskich mediach pojawia się oczywiście zalew komentarzy. Wiem co chcą powiedzieć na temat temat ludzie nastawieni anty rosyjsko, wiem co mówi Obama ustami Radka, wiem co by chcieli polscy kibole, wiem co by chciał Korwin-Mikke. Nie wiem co chce zrobić rząd Ukrainy. Wyrażanie poparcia w takiej sytuacji, niejako carte blanche,  to jest szalenie niebezpieczna sytuacja. Ten rząd właśnie wybrany i utrzymywany przez oligarchów uczestniczy w tym konflikcie, ma w ręce karty którymi usiłuje grać, ale z dotychczasowej gry wynika że nie ma zamiaru reformować Ukrainy, nie zadaje sobie trudu by zyskiwać poparcie wśród Ukraińców – przecież Rosjanie mieszkający na Ukrainie sa obywatelami Ukrainy! Czyżby Ukraińcem zostawało sie jedynie w wypadku posiadania udokumentowanego pochodzenia etnicznego do kilku pokoleń wstecz? Czy na pewno właśnie taką wizję Ukrainy zamierza popierać Radek Sikorski w imieniu moim i reszty Polaków? Wszystko to tonie w niedopowiedzeniach. Jasne jest natomiast że nowy rząd Ukrainy dosyć dobrze i szybko – wypróbował i adaptuje coraz to nowe metody wielkoskalowego, medialnego oszukiwania opinii publicznej na całym świecie, rozmaite zagrywki pijarowe, pokazywanie filmików, ukrywanie własnego politycznego stanowiska i koneksji.
  1. Z punktu widzenia Polski. Wojna to straszna rzecz. Nie będę przytaczał truizmów na ten temat. Podstawa polityki zagranicznej *każdego* kraju powinno być założenie o stabilizacji regionu w którym sie mieszka, oraz, jeśli rzecz jest nie do uniknięcia, o eksporcie konfliktów tak daleko jak to tylko możliwe. Jeśli amerykanie koniecznie muszą wywoływać konflikty z Rosją, koniecznie muszą stawiać wojsko w odległości mniejszej niż kilkadziesiąt kilometrów, koniecznie muszą instalować swoje wynalazki w rodzaju rakiet „obronnych” o znaczeniu ofensywnym, prosiłbym by postawili je gdzieś daleko. Popierajmy to USA jak tylko mocno sie da – niechże jednak prowadzi swoje wojenki na koszt polityczny i w sensie bezpieczeństwa – własny. Bardzo podoba mi sie deklaracja rządu Czech, który stwierdził że nie chce obcych wojsk NATO na swoim terenie ( zabawnym elementem newsa jest to, ze zdaniem TVN deklarację  taką wypowiedział zaledwie minister obrony, podczas gdy portal Chiński relacjonuje że jest to wypowiedź premiera). Skoro kraje jak USA chcą koniecznie wojsk NATO na granicy z Ukrainą – jest na to prosty sposób. Niech oni zapłacą a Polska wystawi swoje wojsko na ich koszt. Polacy to nie Francuzi, Brytole czy Jankesi, wojsko, nawet jeśli niekoniecznie nowoczesne – mamy bitne i zaangażowane. Wartość bojowa Amerykanina przeciw rosyjskiemu żołnierzowi jest zerowa, bowiem Rosjanie nie uznają przerwy na lunch podczas wojny. Podobnie jak Polacy. Skoro mamy wojskiem stabilizować sytuację – niechże będzie to Polskie wojsko – przecież to jest wojsko NATO. Czy jednak wojsko jest naprawdę potrzebne? Konflikt wcale nie ma przebiegu wojny gorącej z czołgami i ostrzałem, a jest to konflikt nowego rodzaju, brudny w którym zaangażowana jest ludność cywilna. Kto chce taki konflikt wygrać – musi dbać o wyborców. ja wiem że Polska ma tu bardzo niski potencjał – 3 miliony ludzi już wyjechało z tego kraju a pewnie kolejne 3 miliony od obecnej *zbankrutowanej* klasy politycznej o zerowej wiarygodności wolałoby nawet JKM co jest znakiem kompletnego rozkładu kraju. Panowie politycy – trzeba było myśleć 10 – 20 lat temu. Teraz macie już prawie te same problemy z Ukraińcy. Nikt Wam nie wierzy, a mniejszości ( jak śląska) wcale nie patrzą na Polskę jak na „dom nas wszystkich”. Bo i on nie jest już „nasz wszystkich” odkąd stał sie waszym folwarkiem… Dla Polski problem konfliktu na Ukrainie jest szalenie palący, a pomysł na jego „rozwiązanie” by dolać oliwy do ognia instalując atomówki w Zamościu i Lublinie jest śmieszny i żałosny zarazem. Polska, aby coś tu ugrać i utrzymać swoją pozycję, musi jak nigdy grać unisono z UE. To właśnie interes UE jest tu kluczowy i kluczowa jest perspektywa UE, a nie naszych pożal się boże „środowisk patriotycznych” które chętnie by wywoływały następne Powstania Warszawskie byle sie pokazać. Powinniśmy zabiegać by na Ukrainie dokonano demokratyzacji, by rozpisano i dotrzymując terminu i przeprowadzono wybory powszechne. I powinniśmy sie zmierzyć z myślą, że być może podział Ukrainy jest nie do uniknięcia. Nie wolno walczyć z faktami dokonanymi. Trzeba wyprzedzać posunięcia przeciwnika, przewidywać je. Rosja ma atuty w ręce, Polska nigdy ich nie przebije, a wypuszczenie jankeskiego ducha w naszych okolicach Europy skończy się ludobójstwem z niesłychanym okrucieństwem, bo Słowianie nie prowadzą wojny na niby, a Rosja ma silne poparcie na zachodzie wynikające z powiązań finansowych i gospodarczych. Z wolna przyjmujemy na siebie rolę pożytecznego głupka który w oczach świat udowodni – swoim zbitym tyłkiem – że dano Rosji srogi odpór. Pamiętajmy że np 97% sil okupacyjnych w Iraku stanowią najemnicy firm komercyjnych zarabiających na prowadzeniu wojny! To wielki biznes, który szuka okazji do zarobku. Działania elit politycznych w kraju sa takie, że zbliża sie chwila kiedy nie dosyć że będziemy mieli kontyngenty obcych wojsk na naszym terytorium, to jeszcze będziemy za to płacić! Cytat: „[Rasmussen]. Przypominał, że rosyjskie wydatki obronne rosły o ponad 10 procent każdego roku przez ostatnie 5 lat. W przeciwieństwie do tego wiele krajów europejskich należących do NATO zredukowało swoje wydatki obronne przez ostatnie 5 lat o ponad 20 procent, a niektóre nawet o 40 proc. – Cięcia były szczególnie głębokie tu w Europie Środkowo-Wschodniej. To nie do utrzymania. Teraz czas, by skończyć z cięciami i odwrócić trend – powiedział Rasmussen.”  To zdumiewająca sytuacja! Wygląda na to, że wołanie Polski o gwarancje bezpieczeństwa jest przez szefostwo NATO rozpatrywane jak kapryszenie gówniarza który nie oszczędza kieszonkowego a teraz chce lody! Czyli Polska, w sensie strategicznym, jest potrzebna NATO czy nie? Bo może nam sie nie opłaca ponosić tych kosztów? Będziemy Was bronić ale to wasz interes a nie nasz? A może ten kryzys juz dawno zażegnano a Radek uprawia po prostu działania propagandowe by te wojska NATO sie u nas znalazły? Bo taka jest geopolityka, fakty są już dokonane, nic się nie zmieni, tyle że trzeba tworzyć preteksty?

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

 

    Problem z rzeczywistością jest taki, że poznajemy ją za pomocą bardzo ułomnych narzędzi jakie wcale nie zostały do tego celu pomyślane. Nasze zakończenia nerwowe + moce umysłu nie sa wystarczające aby poznać wszystko i uwzględnić wszystko. Są wystarczające ledwie do tego aby złowić rybę i spłodzić potomstwo. Łowienie ryb wymaga czasem by zaglądać pod krzak, albo pod kamień, myśliwi którzy tak robią mają zwykle większe połowy. Stąd ciekawość bywa pożyteczna, a spora część zwierząt którym przyznalibyśmy miano „wyższych” czy inteligentnych, czyli głownie ptaków i ssaków, posiada ową cechę. Nauka dała nam wyobrażenie jak wielkie połacie rzeczywistości rozciągają sie poza granicami naszego postrzegania zarówno fizycznego jak i mentalnego.

    Dwoje ludzi dyskutując o nieco bardziej skomplikowanych kwestiach musi chcąc nie chcąc powołać do bycia masę zjawisk językowych: stół, krzesło, rozumiane jako powszechniki przecież nie istnieją. Podobnie elektron, foton czy przestrzeń fazowa . Pierwsze są idealizacją pewnych poznawalnych naocznie konkretnych obiektów, drogie sa rafinacją współwystępujących zjawisk które przyjemnie jest nam objaśniać powołując byty których innymi metodami, bezpośrednio, poznać nie sposób. Można sobie wyobrazić język w którym nie da sie wypowiadać sensownych zdań o obiektach ogólnych. Wtedy każda wypowiedź musiałaby się odnosić do konkretnej rzeczy. Właściwie to nie trzeba tego sobie wyobrażać, języki takie istnieją – większość praktycznych języków programowania ma tą cechę. Widać wyraźnie jak bardzo sztuczne te języki jawią się dla człowieka i jak wielkiej pracy trzeba dokonać by stworzyć w nich narzędzia pozwalające na nieco bardziej ogólne modelowanie. Z tego powodu nawet dziś, pomimo eksponencjalnego wzrostu ilości oprogramowania, łatwiej znaleźć takei które wyliczy własności podanego trójkąta, niż pomoże w dowodzie twierdzenia dotyczącego wszystkich trójkątów.

    W naszej naturze, gdzieś głęboko, wydaje się tkwić skłonność czy potrzeba operowania ogólnikami w sposób całkowicie różny od tego jaki wbudowujemy w języki sztuczne. Efektywność tego systemu, przynajmniej dla nas, dla ludzi, nie ulega wątpliwości. Cenimy tych którzy potrafią zgrabna ( i krótką! ) wypowiedzią ująć rzecz celnie. Wiele z poglądów na świat czy właściwe postępowanie zawdzięcza swoją popularności i uznanie w co najmniej  równym stopniu celności co atrakcyjnej formie językowej, operującej zrozumiała dozą ogólności. Płacimy jednak za to cenę. Dokładnie taką jaką zapłaciła Cantorowska Teoria Mnogości czy Logika Fregego. Pojawiają się antynomie, giętki umysł a jeszcze bardziej giętki język płodzi paradoksy. Jednak czy wszelkie poznanie nie wyrasta po części z dyskusji, z sofistyki, z rozrywki w mielenie ozorem? Jak łatwo znaleźć argumenty za czymkolwiek! Jak prosto przychodzi zwodzić innych, samemu nie będąc bynajmniej przekonanym. Wystarczy odrobina charyzmy, i odpowiednia doza cynizmu. Ludziom z największym trudem przychodzi budowanie ogólnej wiedzy o świecie. Spójność wiedzy i jej zgodność z pozostałymi dostępnymi teoriami poznania ma bardzo wielką wartość. Problem w tym, że także i te kryteria nie wystarczają aby rozstrzygać o prawdzie. Ani falsyfikowalność, ani spójność, ani użyteczność ani wszystkie te cechy razem nie sa wystarczające. Sprawia to, że:

Każdy system poznawczy wytworzony przez człowieka jest z natury systemem otwartym

    Obserwacja ta oczywiście ( jak każdy system otwarty;-) szereg wyjątków, a to w postaci na przykład rozmaitych hermetycznych poglądów wykluczających adaptację do zmieniającej się rzeczywistości. Postawy takie mają jednak to do siebie że zwykle sa rażąco nieskuteczne w objaśnianiu zmieniającej się rzeczywistości.

    Religia jest jednym z systemów poznawczych stworzonych przez człowieka. Innym, wielkim systemem jest nauka. Każdy z tych systemów odpowiada i odpowiadał na wielorakie potrzeby ludzkie: ciekawość, użyteczność ( religia także), żądza władzy, siła w czasie konfliktu, zdolność przeżycia. W zależności od aktualnego układu zdarzeń różnie rozkłada się akcenty, jednak w wypadku tych naprawdę wielkich systemów, w istocie zapewniane potrzeby są zawsze wielorakie. Religia i nauka w przeszłości wielekroć sobie przeczyły. Konflikt tych dwu systemów wynika z faktu, że oba sa systemami totalnymi. Oba w swoim rozmachu chcą wyjaśniać lub opisać całość a przynajmniej wpłynąć na tak wiele sfer działalności człowieka, że nie sposób aby nie pojawiły się pola sporne. W kulturze Europejskiej konflikt taki jest widoczny od tysiącleci. W przeszłości zawsze jednak udawało się uniknąć jawnej sprzeczności, co zwykle wymagało takiej czy innej zmiany metodologii, na ogół w religii, ale i w nauce ( np. rezygnacje z prób uzasadniania etyki genetyką – eugenika, darwinizm społeczny itp. – jest faktem że usiłowano takie „naukowe etyki” budować).

    Fakty jednak są takie, że czy się ktoś do tego przyznaje czy nie, nauka i religia sa w konflikcie. Konflikt ten jest zjawiskiem który ma miejsce zarówno w wymiarze społecznym ( konflikt ekonomii- konsumpcjonizmu wobec naukowej organizacji naszego życia handlowo-wytwórczego – a konflikt wartości którym sprzyja chrześcijaństwo jak prostota, ubóstwo, dobro bliźniego a nie zysk finansowy itp.) jak i w wymiarze jednostkowym (np. wybory do jakich zmuszone sa bezpłodne pary wobec stanowiska kościoła w sprawie in vitro). Tak więc uważam że konflikt taki jest faktem.

    Możliwe są różnorakie mechanizmy jego niwelacji, ominięcia, zlikwidowania, zwykle lokalnie i osadzone w danym problemie. Z faktu że nauka i religia sa konflikcie nie wynika, jakoby któraś z nich miała „absolutna rację” albo aby musiały być sprzeczne. Nie wynika z tego także aby koniecznym stało się wyeliminowanie drugiej. Nie wynika także jakoby któraś była lepsza ( praktyczniejsza, pewniejsza). Jak napisałem, każdy ludzki opis rzeczywistości zawiera w sobie 80% dowolności i 20% pewnej wiedzy. Te 80% dowolności sprawia, że możliwe jest posiadanie poglądów które są w pozornej sprzeczności, w sprzeczności metodologicznej, a nawet w jawnej sprzeczności jeśli potraktuje się je formalnie. Sprzeczność nie jest tym co eliminuje poglądy ludzkie z palety rozważań, podobnie jak w anegdocie o rozsądzaniu przez rabina 2 przeczących sobie stron sporu.

    Tak więc pisząc że nauka i religia są w pozycji konfliktu nie chcę zaznaczyć że którakolwiek jest gorsza od tej drugiej. By taki pogląd uznać, należałoby określić kryteria oceny. Lepsze w jakiej sytuacji? Lepsze dla kogo? Relatywizacja takiej oceny, nie znaczy że podanie takich kryteriów jest niemożliwe!  Pierwsze co przychodzi na myśl to na przykład kwestia społeczna jak w pytaniu: „Co jest lepsze – prawo stanowione czy prawo religijne?” Większość nowoczesnych społeczeństw odpowiada na to pytanie całkiem jednoznacznie. Oznacza to że bynajmniej nie jest tak, że konieczna, niemożliwa do uniknięcia i dobrze rozumiana relatywizacja uniemożliwia udzielenie odpowiedzi na pytanie! Wiemy że wybieramy tu tylko jedno z możliwych kryteriów, jednak uznajemy że właśnie tak należy postąpić. I próżno szukać sensownie urządzonego kraju w którym prawa religijne miałyby pierwszeństwo przed zasadami prawa świeckiego. Popatrzmy jak długo i zajadle ludzie o poglądach racjonalnych, kojarzonych zwykle z naukowym poglądem na rzeczywistość walczyli o taki stan rzeczy. Walczyli z kim? Z ludźmi reprezentującymi religię. Z ludźmi którzy w argumentacji nieodmiennie albo powoływali sie na argument z księgi („w biblii napisano… i to powinno być wzorem dla prawa”) albo wręcz an bezpośrednią wolę stwórcy ( „Takie jest prawo naturalne pochodzące od boga”). Sa kraje gdzie argumentuje sie tak do dziś…

   Owszem jestem niewierzący, nie neguję jednak siły i sensu religii. Po prostu nie potrafię jej sobie uzasadnić. Taki rodzaj sceptycznego agnostycyzmu. Proszę więc nie imputować mi bycia „nieprzyjacielem religii”. Ja akceptuję jej istnienie i dostrzegam ograniczoność poznania rozumowego a i naukowego w szczególności. Ograniczoność ta jednak nie oznacza, tak jak ją rozumiem, ograniczoności w sensie tabu. Nie ma niczego takiego czego by nie można było starać sie wyjaśniać rozumem. Nigdy nie jest to zbrodnia, zwykle jest to postęp. Konstrukcja człowieka jest jednak taka, że antropomorfizuje wszystko: los, miłość, życie, świat i niewiedzę. Jeśli w nocy w lesie czujemy się otoczeni cieniami innych ludzi? Kimże miałyby być te postacie? Tym bardziej w sprawach znacznie mniej jasnych widzimy rękę boga.

    Powtórzę: każdy opis rzeczywistości musi uciekać się do postulowania bytów których nie da się w taki czy inny sposób rozpoznać bezpośrednio w doświadczeniu. Tak więc wytwory religii z pewnego punktu widzenia nie sa w niczym gorsze niż wytwory nauki. Ale nie widzę sensu w ukrywaniu konfliktu tam gdzie on istnieje. Postępowanie takie jest albo wyrazem taktyki retorycznej ( i tak jest stosowane, czysto instrumentalnie w rozmaitych dyskusjach) albo przejawem samooszukiwania się. Religia przynajmniej do tej pory, posiada jako główny prerogatyw aspekt społeczny. Religia niespołeczna, prywatna, właściwie nie istnieje. Religia jest zjawiskiem publicznym. Słusznie kościół broni sie jak może przed zepchnięciem religii w kąt prywatnego pojmowania świata. Religia to przede wszystkim wspólnota. A w związku z tym, najłatwiej widać konflikty społeczne…Są tez najbardziej dramatyczne. Konflikty prywatne maja bowiem kształt utraty wiary przez wierzącego i jako takie nie sa społecznie interesując o ile same w sobie nie stanowią zjawiska społecznego. Konflikt religia – nauka oznacza nie tylko żarliwe spory filozofów. Oznacza tez np. wypieranie pewnych zwyczajów, norm, zjawisk z krajobrazu społecznego*.

    Oczywiście, że sa to bardzo złożone problemy i konflikt ten ma bardzo wile aspektów. Ma i taki, że nauka powoduje rozwój technologii, a to powoduje powstanie możliwości, które prowokują sytuacje z jakimi tradycyjne społeczeństwa nie maiły styczności. Samo pojawienie się możliwości wpływa na sytuacje religii w świecie. Nie znam jednak z historii przypadku w którym religia by upadła z powodu dokonania jakiegoś odkrycia naukowego. Każda religia potrafi się przystosować – nie ma nic bardzie elastycznego niż „święte księgi”- sa one tak pomyślane aby były wieloznaczne. Religie jednak są częścią kultury i upadają wraz z upadkiem kultur i społeczeństw które je wyznają a nie wraz z odkryciami naukowymi. Dlatego sytuacja konfliktową dla religii nie sa nigdy „odkrycia naukowe” ( jak powiedzmy odkrycie że przestrzeń ma 25 wymiarów) a jedynie zjawiska społeczne które te odkrycia prowokują – konsumpcjonizm, możliwość ingerowania w podstawowe funkcje organizmu, możliwość modelowania rzeczywistości np. ekonomicznej, środowiska naturalnego itp. Stąd prawdziwy konflikt nauki i religii odbywa się nie na froncie światopoglądowym ale społecznym. Konflikt światopoglądowy jak rozmowa ateisty z wierzącym to tylko przekomarzanki.

    Na przykład konflikt wartości między konsumpcjonizmem a „kulturą życia”. Uważam że nie jest to oderwany przykład zmian społecznych ale właśnie przykład na konsekwencje stosowania naukowych metod organizacji produkcji ( a przez to życia społecznego). Oto „naukowa ekonomia” kapitalizmu wkracza w modelowanie stosunków społecznych. Analizy oparte na zysku i stracie generują takie stosunki pracy, aby jak najefektywniej wykorzystać dostępne zasoby i wygenerować jak największy zysk. Proszę pamiętać że zaprzęgnięto tu wykwalifikowanych ekonomistów do systemowego stworzenia mechanizmów optymalnego sterowania procesami biznesowymi. Czyli klasyczny przykład zastosowania naukowej metody. Dostępność narzędzi i technologii umożliwia zastosowanie tego w praktyce ( np. sterowana numerycznie obrabiarka może być obsługiwana przez mniej wykwalifikowanego robotnika, niż gdyby miał wykonywać tę samą prace jako tokarz – o ile w ogóle byłby w stanie). Znowu technologia. Miękkie umiejętności jak marketing i reklama odwołują się do naukowej wiedzy socjologicznej. Standaryzacja produktów itp. Wszystkie te elementy składają sie na współczesną ekonomię kapitalizmu. I na naszych oczach kultura konsumpcji zabija np. „magię świąt”, niszczy więzy rodzinne ( oczekuje się od pracowników coraz większej mobilności), rozkłada państwo socjalne ( zawsze można przenieść produkcję do Chin, lub innego kraju który nie chroni swojej siły roboczej – moim zdaniem nie przypadkiem to są kraje niechrześcijańskie).

    Innym przykładem jest rozwój medycyny. Jeszcze w średniowieczu mieliśmy w Europie do czynienia z silnym tabu ciała. Zakazywano ingerencji w ludzkie ciało „z ciekawości” było ono bowiem świątynią Boga, siedzibą duszy, formą dla osoby której pochodzenie wywodzono od boga a nie z czysto naturalnych źródeł. Co charakterystyczne nie było mowy o tym by zakazywać krwawych jatek w postaci wojny, pojedynków czy tortur i choć z pewnością uznawano je za straszną czy złą, to jednak uzasadniona – czasami religijnie – konieczność. Sekcje zwłok uważano jednak za niestosowne do tego stopnia że groziła za nie kara śmierci. Przełamanie tego tabu, o czysto religijnych uzasadnieniach, okazało się być wstępem do rozkwitu medycyny i z pewnością przyczyniło się do polepszenia ludzkiego bytu w znacznie większym stopniu niż wcześniejsze, a oparte o rozmaite koncepcje „świętości ciała” religijne zakazy.

    Jeszcze innym przykładem jest genetyka/transplantologia/neurofizjologia – nauki te w nieodległej przyszłości mogą nam zafundować po pierwsze terapie genetyczne, po drugie hodowlę tkanek i terapię przeszczepianiem tkanek ( a nie narządów), po trzecie badania mózgu i badania układów krzem-tkanka fizjologiczna mogą doprowadzić do upowszechnienia rozmaitych implantów. To może w przyszłości skutkować powstaniem nowych rynków i wprowadzania zmian na niespotykaną skalę od nowych terapii po manipulacje neurofizjologiczne za pomocą układów elektronicznych. I znowu otworzy to pole konfliktu.

    Zwrócę uwagę, że nie mówię tu o  „religii fizyków teoretyków” czyli wysoce abstrakcyjnej mieszaninie platonizmu z teorią węzłów. Ledwie jestem w stanie mieć jakiś pogląd na wyniki fizyczne Einsteina, a są to rzeczy które starał się on wyłożyć najjaśniej jak tylko umiał. Nie mam najmniejszych kwalifikacji by twierdzić że wiem w co wierzył Einstein ( jak jednak wynika z wspomnień jego przyjaciół był zdeklarowanym ateistą), jakiekolwiek przytacza się jego opinie o bogu, można być całkowicie pewnym że nie jest to to samo pojęcie jakiego używa ksiądz Oko. Tutaj jednak piszę o religii jako zjawisku masowym, powszechnym, kulturowym i realnym obudowanym w instytucje i urzędy. Czasami twierdzi się że dla wierzących ludzi nauki, konflikt nauki i religii nie istnieje. Jest to zastanawiająca postawa gdyż jedynym sposobem na osiągnięcie takiego stanu w moim mniemaniu jest aby religia nigdy nie wypowiadała wartościowych ontologicznie i epistemologicznie twierdzeń. Religia taka, w moim prostackim oglądzie, produkuje jedynie tautologie. Nawet treść etyczna tych twierdzeń musiałaby być neutralna. Gdyby nie była, używałaby pojęcia odnoszącego się do bytu istniejącego realnie lub do jakichś jego aspektów dających się realnie zbadać. Z powodu różnego pochodzenia wiedzy mogą wejść w konflikt. Byłoby wysoce nieprawdopodobne aby dwa systemy oparte na rożnych metodologiach zawsze dawały zawsze zgodne odpowiedzi. Chciałoby się tu mieć jakiś „dowód zgodności” co oczywiście bardzo trudne. Jednak łatwo można dowieść twierdzenia przeciwnego – że konfliktują ze sobą. Wystarczy wskazać przykład konfliktu.

    Dajmy więc przykład konfliktu: przekonanie że ludzie wyznają wiele religii i że w pewnym sensie sa one równoważne ontologicznie jest tezą racjonalizmu. Konflikt np. chrześcijanin vs „czciciel kamienia z Wawelu” i vice versa (święty kamień jest konkretnym obiektem a nie transcendentalnym Bogiem). Racjonalizm w tym kontekście konfliktuje z religią nie dlatego, że zaprzecza religii, ale dlatego, że metodologia racjonalizmu wskazuje na istnienie wielu możliwych ludzkich opinii na temat boga z których wiele się wyklucza wzajemnie a więc nie mogą być wszystkie prawdziwe ale mogą być wszystkie fałszywe. Religia zaś takiego stanowiska nigdy nie może przyjąć – musi istnieć realnie właśnie jej prawda. Oczywiście można nazwać tą niezgodność racjonalizmu i religii nazwać „neutralnością” religijną racjonalizmu – nie wyróżnia on żadnej religii. Ale właśnie będąc neutralnym, wyklucza on „dowody prawdziwości” czy tez obiektywność prawdziwości każdej konkretnej religii. Widzę tu analogie do relacji logiki do teorii budowanych w oparciu o nią.

    Logika jest co prawda jest neutralna wobec treści/wartości zdań na których się rachuje, ale wyklucza jednocześnie „prawdę” niezależną od założeń pozalogicznych. Nie masz założeń pozalogicznych – nie wyjdziesz poza tautologie. Masz założenia pozalogiczne – twoja teoria chociaż logicznie spójna może być fałszywa. W rozumowaniu tym za logikę podstawmy racjonalizm, za teorię z założeniami pozalogicznymi – religię. Mamy teraz teorię która używa rozumu a więc niejako racjonalizuje swoje tezy ale jednocześnie stwierdza, że posiada aksjomaty pozalogiczne które są obiektywnie prawdziwe, nie podlegają dyskusji itp. co dla samej metodologii racjonalizmu jest nie do przyjęcia. W konsekwencji mamy teorie która w tej mojej analogii używa utylitarnie logiki ale ignoruje ważne jej wnioski, a tym samym konfliktuje z logiką pomimo, że używa jej jako narzędzia i to „lokalnie” w sposób prawidłowy. Podobnie religia stara się pracować w zgodzie z racjonalizmem, ale co do swojej zasady odsuwa istotny aspekt racjonalizmu jakim jest krytyczność wobec każdej hipotezy jaką się przyjmuje. Tym samym pozostając racjonalną co do zasad operacyjnych jest de facto systemem konfliktującym z racjonalizmem z powodów fundamentalnych.

    Nigdzie nie twierdzę że wszystko da się wyjaśnić rozumowo – to sa poglądy często przedstawiane jako racjonalne ale takimi wcale nie są. Dyskutuje z innym poglądem: pogląd ten jest następujący: „potrafimy wskazać zdania które sa obiektywnie prawdziwe”. Takim zdaniem wg. osób wierzących jest teza „istnieje Bóg”. Zdanie takie może być co najwyżej hipotezą. Wtedy zgoda – jest to dobra i sensowna hipoteza. Hipoteza ta traktowana literalnie jest bezwartościowa ontologicznie i epistemologicznie ( zakładając jakąś sensowną definicję boga na jaką moglibyśmy się tu zgodzić obaj). Aby z tego zdania wniknęła teza o „miłości bliźniego” albo o tym żeśmy „na wzór i podobieństwo” musisz drogi czytelniku do swoich przekonań coś dodać, prawda? W pewnym momencie chcąc wypowiedzieć tezę o realnie istniejącym obiekcie (świat, człowiek, życie, in vitro – jako przykład użyję go dalej) musisz jakoś „istnienie boga” jakoś odnieść do realnego, poznawalnego rozumowo i fizykalnie bytu. W tym momencie wkroczysz na pole konfliktu: chyba że nadal twoja wiara będzie tylko hipotezą – jak u Pascala. Jeśli będziesz trzymał się tego sposobu: zgoda- jeśli ktoś egzorcyzmy, zbawienie duszy, grzechy i 10-dem przykazań nazywa „użytecznymi hipotezami” które odrzucimy kiedy nam się skonfliktują z innymi hipotezami – wówczas zgoda –  na taka religię zgoda. Tak traktowana religia nie jest w konflikcie z nauka. Jeśli jednak tak, to musisz dopuścić do dyskusji pogląd że człowiek jest jeno zwierzęciem, a komórki w in vitro to taka galaretka która nic nie znaczy – i to na równych prawach. Cała argumentacja religijna sprowadzi się wówczas do wyboru hipotez które dają mniejsze zło np. mniej szkodzą, mają bardziej akceptowalne konsekwencje społeczne i powinieneś te argumentacje akceptować – w końcu dokonujemy tylko wyboru między równoprawnymi hipotezami. Argumentacja za ich „większą lub mniejszą” przydatnością, prawdziwością, sensownością, musiałaby mieć już pozareligijny, racjonalny właśnie charakter. Jeszcze nie spotkałem człowieka wierzącego ( a i sam chociaż niewierzący też tak nie uważam) który by zaakceptował taką postawę, nie mówiąc o oficjalnych religiach i ich głosie w dyskusji.

    W pewnej dyskusji na podstawie której „posklejałem” ten esej, mój adwersarz w następujący sposób podsumował swój stosunek do owego konfliktu o którym tu piszę:
„wyobraź sobie, że dwoje ludzi postanowiło pójść do restauracji. Jedno zamówiło paellę z owocami morza, drugie kotleta schabowego. No i mamy kłopot,[..] Czy to oznacza, że istnieje fundamentalna, nieusuwalna i sięgająca samej istoty bytu sprzeczność pomiędzy owocami morza a wieprzowiną? „ -Wówczas odpowiedziałem: między wieprzowiną a owocami morza nie, to są rzeczy, a nie postawy. Ale konflikt może mieć miejsce miedzy konsumentami owoców morza a wieprzowiny. Jeśli konsekwencją w wymiarze społecznym tego konfliktu będzie zakaz serwowania wieprzowiny wprowadzony administracyjnie, to jak najbardziej będziemy mieli do czynienia z realnym konfliktem tych ostaw. Nie ma najmniejszego znaczenia poczucie sztuczności sprzeczności między tymi stanowiskami, skoro bylibyśmy przez zwycięzców zmuszony do niekonsumowania wieprzowiny. Co więcej – zwolennicy owoców morza będą dowodzili, że jedzenie wieprzowiny jest przejawem cywilizacji śmierci, oraz objawem braku rozumienia oczywistości logicznej, czyli pewnego rodzaju ułomnością umysłową! Poglądy te nie są już racjonalną hipotezą, są wbrew zasadom rozumu, w szczególności zakład pascalianski jest przeciw temu kto chce dokonać wyboru ( jak jesz wieprzowinę Bogowie mogą cie skarać, jak jej nie jesz na pewno tego nie zrobią – ergo – racjonalnie nie jeść kiełbasy). My widzimy jego absurdalność, jednak dla wierzących amatorów owoców morza – wybór jest określony przez zasady transcendencji kulinarnej. czytelniku – czy nie zacząłbyś podejrzewać że ich stanowisko jest sprzeczne także logicznie? Jak bowiem z własnego wstrętu do wieprzowiny wyprowadzili brak zdolności poznawczych u Ciebie? Religia prywatna to opinia, religia traktowana jako zjawisko społeczne to obiektywnie istniejący element kultury roszczący sobie prawo do kreowania rzeczywistości prawnej, kulturowej. W tej grze religia nie bierze się jeńców…

drewno-pasek.jpg

 

    Ludzie patrzą na Ukrainę i nie wierzą własnym oczom i uszom. Rosja eskaluje konflikt, wybuchają demonstracje, protesty i akty separatyzmu, nieledwie cześć wschodnich obwodów deklaruje nie tylko prorosyjskość ale i wręcz separację i przynależność do Rosji. I nic. Ukraińcy oddają Ukrainę bez walki? Dlaczego nikt nie strzela do tłumu – zadaje sobie pytanie przeciętny polski inteligent przyzwyczajony do tego że do tłumu strzelać należy, inaczej władza jest niewarta szacunku ( nie wiem skąd te poglądy w kraju w którym zasadniczo nikt, nawet Jaruzelski do tłumu nie strzelał – przypomnijmy że pomimo zajść w Kopalni Wujek itp. w całej Jaruzelskiej RP zginęło mniej ludzi niż na Ukrainie w ciągu kilku tygodni „budowy demokracji”. Nie wiem skąd ten pęd do gloryfikacji przemocy – oczywiście zawsze w imię „wyższych celów”. Najpewniej dzieci bite biją własne dzieci – może dlatego nie mamy w Polsce szacunku dla życia ludzi?). Jak to wiec jest – że Ukraińcy nic nie robią?

    Ukraińcy zostali poddani działaniu, czy tez ulegli atakowi – nowej broni. Broni przed która nie potrafią sie bronić, bo klasyczne arsenały nie są w stanie odeprzeć takiego ataku, a polityczne i militarne dyletanctwo nie pozwala na rewizję taktyki.

    Nie przeceniając roli Rosji i Putina, trzeba zdać sobie sprawę z jednego – to co obserwujemy to politycznie i militarnie jest bardzo skomplikowaną operacją logistyczną. Z innych tego typu wydarzeń na świecie ( Syria, Egipt, Libia) widać że bardzo trudno jest rozpętać konflikt i go kontrolować – przynajmniej Amerykanom sie to jeszcze nigdy w pełni nie udało, a na Ukrainie Rosjanom jak na razie, udaje sie to perfekcyjnie. Widać że Rosjanie mieli to zaplanowane od dawna, oni w jakiś sposób utrzymują to napięcie a nie powodują eskalacji przemocy. Nawet na Krymie to było widać- jacyś ludzie, coś zajmowali, gdzieś stali, kogoś blokowali, a na koniec była rosyjska flaga. Tego sie nie zrobi  „Gromem” i „Formozą”. Wyobraźcie sobie wyszkolenie żołnierzy ( agentów?) którzy z jednej strony są w stanie brać udział w walkach, ale na co dzień, w trakcie normalnych działań, są w stanie manipulować tłumem, wygłaszać przemówienia, działać jak partyzanci w grupie po 10-15 osób i destabilizować całe miasto czy obwód.
    To jest nowy rodzaj sił zbrojnych. Pewnie że ich zastosowanie nie udałoby sie powiedzmy w Niemczech. Ale jestem pewien że oni mają jednostki tego typu dedykowane do działań w krajach postsowieckich, gdzie sa w stanie zapewnić kulturową bliskość „agentów” i ludności cywilnej.

    To jest coś przy czym armia wyposażona w bomby, pistolety i czołgi wygląda jak młotek naprzeciw smartfona. Oni to przygotowywali w sensie strategicznym przez całe ostatnie 20 lat. Kluczowymi elementami tej strategii są jak przypuszczam:

  1. użycie niewielkich grup 10-15 osobowych, złożonych z ludzi doskonale znających środowisko lokalne, język, kulturę, może nawet posiadających znajomości.
  2. użycie ludności cywilnej jako broni – ludzi wychodzą na ulice i demonstrują. Odpowiednie działania sprawiają że destabilizuje to lokalne struktury władzy.
  3. partyzancka taktyka działań – duża mobilność, samodzielność, poleganie na oddziaływaniu psychologicznym, absolutna wstrzemięźliwość w użyciu broi. Jeśli mamy tam do czynienia z jakąkolwiek formą dowodzenia – ma ono charakter lokalny i wysoce samodzielny.
  4. brak przywódców, nie ma z kim negocjować, nie ma kogo złapać i pokazać przed kamerami.
  5. stosowna oprawa propagandowa skierowana zarówno do świata jak i nawet przede wszystkim do własnego społeczeństwa
  6. wirtuozowska oprawa dyplomatyczna, w której niby nic nie wiadomo, a w istocie wiadomo wszystko, niby deklaruje sie dobrą wolę ale nie wiadomo cóż jest to to gra na czas czy realna deklaracja intencji itp.
  7. głębokie zintegrowanie strategii działań wojennych z działaniami gospodarczymi.

    Wydaje sie że Rosjanie wyciągnęli tu wnioski z analiz konfliktów animowanych na całym świecie przez CIA i opracowali strategię postępowania która jest skuteczniejsza. Widać tu pewnego rodzaju biegłość polityczna i strategiczną która wydaje sie jednak ze przewyższa to co się śni naszym, wychowanym na starodawnych pomysłach i przywiązanym do idei potęgi ciężkiej broni, dowódcom. Dla mnie to ważna konstatacja, bo nie tyle każdy z osobna ale wszystkie razem punkty 1-7, ich głęboka integracja, świadczy o tym że mamy do czynienia najprawdopodobniej z nowoczesną doktryną konfliktu przy zastosowaniu nowoczesnych środków jego prowadzenia.

    Warto zwrócić uwagę na punkt 7. Jak wiadomo nikt Putinowi krzywdy nie zrobi bo wszyscy potrzebują jego ropy i gazu ( oczywiście poza akwizytorami strony przeciwnej którzy będą dowodzić że obędziemy sie bez gazu i ropy Putina jeśli kupimy – całkowicie bezpieczny i nieszkodliwy dla delfinów  – gaz i ropę akwizytora. Trzeba pamiętać że wojna jest doskonała okazją do interesów i np. Wielka Brytania podczas II Wojny Światowej wyprzedała  na rzecz USA całe Imperium). Jeśli ktoś sądzi że Rosja budując swoje rurociągi posługuje sie koncepcją „rura ma iść tak żeby było tanio, niech w przetarg wygra najtańsza oferta”  zwyczajnie wierzy ze cały świat stosuje Polnische Wirtschaft. Nie jest to prawda. Budując skomplikowane przedsięwzięcia gospodarcze, kraje w których nie rządzą idioci, biorą pod uwagę nie tylko ich znaczenie gospodarcze ale i strategiczne, polityczne, społeczne i w tym militarne. Rosja brała je pod uwagę – na pewno. Ukraina jest zakładnikiem Rosyjskiej dobrej woli w zakresie dostaw ropy i gazu. Ktoś w Rosji zadał sobie pytanie – jak będziemy robić interesy z Niemcami kiedy w Polsce powiedzmy – taki fantastyczny scenariusz –  CIA osadzi swojego agenta wpływu w MSZ? I narysowali rurę tak, żebyśmy nie mieli wpływu na jej działanie. Zadajmy sobie pytanie – co mogliśmy/możemy zrobić? Nie ma i jeśli to co piszę jest prawda – nie będzie wojny. Nikt nie przyjdzie nam z pomocą bo nie ma w czym nam pomagać. Rosja z Niemcami sie dogadają, a do ropy do Polski objętej sankcjami nikt nie będzie dopłacał, co oznacza że jeśli Radek nadal będzie podskakiwał ( na szczęście ktoś mu dał po łapach i ostatnio po oszałamiających sukcesach w wyzwalaniu Ukrainy nieco przygasł) to Rosja podniesie nam ceny ropy a zachód im tylko – w imię pokoju –  przyklaśnie widzą okazje do pośrednictwa w jej sprzedaży.

    Co należało zrobić? Aby popsuć strategię w pt. 7. należało uczestniczyć w interesach. Należało być entuzjastą który rozumie własny interes, dołożyć swoje trzy grosze, i mieć swojego człowieka w zarządzie Nord Stream i innych tego typu przedsięwzięciach. Kogoś kto potakuje w sprawach nieważnych, ale mówi veto ( raz na 10 lat ) wtedy kiedy to istotne.  No ale trzeba wiedzieć co jest ważne.. Rozumienie takie zakłada pojęcie patriotyzmu, znajomości interesów własnego kraju, szacunek dla własnego społeczeństwa i własnych korzeni, tego wszystkiego czego w Polsce nie rozumieją elity, którym od wieków bliższy jest Paryż ;-). Można zatykać nos, ba1 to słuszne, jak sie patrzy na Schroedera. Ale chyba nikt nie ma wątpliwości której strony interesy on w tym Nord Stream reprezentuje. Taki styl uprawiania polityki, z jakimś zamysłem, z użyciem rozumu, z koncepcją wykraczająca poza wymachiwanie szabelką w nadziej że jakieś mocarstwo doceni to machanie i nagrodzi – niestety nie jest naszą mocną stroną.I niestety patrząc na naszą scenę polityczną trudno czasem powiedzieć czyje interesy reprezentują nasi politycy…

    Pozostaje nieć  nadzieję ze pozostałe punkty planu – czyli 1-4. nie są możliwe do zastosowania w Polsce. Nie chciałbym by ktoś odniósł mylne wrażenie że chodzi  „kwestię mniejszości rosyjskiej” – nie chodzi i to zupełna bzdura tka myśleć. W Egipcie czy Syrii nie było żadnej „mniejszości amerykańskiej” a udało sie tam wywołać całkiem identyczne zajścia jak na Ukrainie ( tyle że nie udało sie ich kontrolować). Chodzi o wywołanie podziałów, dla której to strategii konieczne jest istnienie wektora wpływu. A nim może być jakikolwiek mocny i trwały podział społeczny poddający sie manipulacji.  ( Czy na pewno Polska jest wolny od konfliktów? ). Stąd przynajmniej pod tym względem możemy spać bezpiecznie…

felicjan.jpg

    Czego pożąda Polak? Po latach bycia Chrystusem Narodów, Przedmurzem Chrześcijaństwa, Obrońcą Wolnego Świata przed atakiem bolszewizmu, najbardziej Doświadczonym Narodem w Historii, i Wielkim Więźniem Sumienia, naród Nasz jak nigdy wcześniej pożąda sukcesów globalnych a to w następujących dziedzinach ( kolejność przypadkowa):  
1.jeśli już nie mamy własnej antymaterii i broni jądrowej, to niechże chociaż Demokratyczne Mocarstwa Atomowe postępują wyłącznie zgodnie z naciskiem Polskiej Racji Stanu!
2. skoro już jesteśmy najszybciej się Rozwijająca Gospodarką Świata ( Chin i kilku innych państw nie należy liczyć bo rozwijają się niesłusznymi metodami) niechże ktoś o nas dba, i doceni jak ważne dla świata ( i Europy!) jest nasze PKB.
3. niechże ktoś wreszcie zwróci uwagę na fakt że mamy najlepszych na Świecie Programistów ( choć nie mamy przemysłu komputerowego)

    Wobec bezprzykładnej i krwawej agresywnej i zbrodniczej Rosji, należy podjąć działania o których wiadomo ze będą skuteczne. Przez całe lata przekonywali nas eksperci że można wymusić wszystko jeśli się po prostu nie kupuje czegoś ( soli, cukru, niesłusznej gumy do żucia), zaś fakt że w pewnych wypadkach działanie to nie skutkuje ( powiedzmy pracodawca wyzyskuje i okrada pracowników – czego nie kupować by przestał? Chiny traktują podle dysydentów – czego nie kupować by zaczeły traktować z szacunkiem? ) kładziono oczywiście na karb naszej winy i nieporadności w demokratycznej organizacji. Skoro nie skutkuje, to wcale nie znaczy że jest nieskuteczne. Nie! Znaczy tylko że to my, homo sovieticus, nie umiemy tego robić. W imię tej filozofii ultraskuteczności niekupowania, czy szerzej nierobienia, wymyślano nam że nie potrzeba reformować służby zdrowia, wystarczy nie korzystać jak nam się nie podoba. Nie trzeba walczyć z wysokimi cenami żywności – wystarczy nie jeść i ceny spadną. Jeśli bogaci nie płaca podatków, wystarczy zagrozić im że nie będziemy ich oglądać w telewizji, a oni posrają sie ze strachu i zaczną płacić.

    Trudno ocenić czy ludzie którzy propagują taką wiedzę zawodowo ( tzw. spin doktorzy od socjotechniki neoliberalnej ) wierzą w te dyrdymały czy też sprytnie podają je ludziom do wierzenia jako tzw. strategie zarządzania ( permanentnym) kryzysem.

    Dosyć że znaleźliśmy się w ciekawej sytuacji. Oto okazuje sie owe proste recepty sa niemożliwe do wprowadzenia w skali państw. Oto państwo jak USA, organizacje jak UE, czy kraje jak Polska, które zaleca obywatelowi by głosował portfelem, jednocześnie samo nie jest w stanie, nawet wobec tak jawnego politycznego zagrożenia i oczywistej potrzeby podjęcia działań, wykonać tego co samo zaleca każdemu ( oczywiście każdemu, kto nie jest nastawionym roszczeniowo Homo Sovieticus!). Zwykłego ograniczenia kontaktów z podmiotem które w uzasadniony sposób powinien ponieść karę! Z czym sie wszyscy zgadzają!

    Państwo stwierdza w odniesieniu obywatela, który korzysta z usług firmy która go oszukuje i dotkliwie obciąża wielkimi opłatami za kiepską jakość usług, że skoro nie zrywa umowy, sam sobie winien. I niech ma. Nic nikomu do tego – toż to wolny rynek, a regulacja, nawet gdyby miała karać złodzieja, oszusta i cwaniaka, przecież byłaby wbrew zasadom! Nie, państwo nie jest od zapewniania sprawiedliwości obywatelom ( ostatnio nie bardzo wiadomo w ogóle od czego jest państwo, bo właściwie wyjaśniono że prawie od niczego… Po co takie wysokie pensje ministrów?). Czy można zatem, stwierdzić że UE, USA i Polska są same sobie winne bo przecież zwyczajnie mogą zmienić sobie dostawcę ropy i po krzyku? A jak nie tego nie robią – to ich ( nasza? osobiście nie poczuwam sie…) wina?

    Ktoś ludziom którzy tak protestują wmówił że pewne działanie da efekt. A jak widać – efekt jest mizerny a działanie głupie… I nagle okazuje sie że klasa polityczna niewiele więcej umie zrobić. Bo i większość kwalifikacji tych panów sprowadza sie do niezwykłych wprost kompetencji w wyjaśnianiu dlaczego obywatel jest sam sobie winny swojej biedy. I dlaczego czegoś tam nie można bo brak pieniędzy. Prawdę mówiąc jeszcze nie słyszałem w Polsce by polityk, a zwłaszcza tzw. ekspert ekonomiczny, mówił że coś da sie zrobić ( o przepraszam, przypomniałem sobie telewizyjne pogadanki Kuronia, który stwierdzał ze coś jest możliwe, ale… ).  

Lekarzu – ulecz sie sam?

Enter your email address to follow this blog and receive notifications of new posts by email.

Dołącz do 256 obserwujących.

%d blogerów lubi to: